Archeologisch onderzoek locatie Zwin/Europalaan te Emmeloord, gemeente Noordoostpolder

In juli 2025 is door Greenhouse Advies bv een archeologisch onderzoek uitgevoerd aan de wegen Zwins en Europalaan te Emmeloord. Het onderzoek heeft bestaan uit een bureauonderzoek.

Het plangebied en directe omgeving bestaan uit maritieme afzettingen op pleistoceen dekzand. Mogelijk is lokaal ook nog veen of gyttja aanwezig. De bodem behoort waarschijnlijk tot de poldervaaggronden. Op basis van de bodemkundige gegevens, eerdere vondsten en onderzoeken in vergelijkbare condities in de omgeving maar zeker ook vanwege het gemeentelijk archeologiebeleid in relatie tot de onderhavige geplande ingrepen, kan worden gesteld dat voor een klein deel van het plangebied, ter hoogte van de vermoede geul of beekloop, een middelhoge archeologische verwachting geldt voor het eventueel kunnen aantreffen of verstoren van archeologische waarden uit de periode laat Paleolithicum – Neolithicum indien deze grondlagen bereikt en verstoord gaan worden bij de toekomstige bodemingrepen. Hetzelfde geldt voor de toekomstige bodemingrepen die het relatief dieper gelegen pleistocene dekzand gaan bereiken. Of dat hier ook het geval gaat zijn, is met dit bureauonderzoek niet bepaald maar de top van het pleistocene zand wordt verwacht op een diepte van 2 tot 4 m -mv waarmee dit niveau (deels) bereikt gaat worden bij de aanleg van het gescheiden rioolsysteem (twee rioolbuizen) op zo’n 2-3 m -mv. Hoewel hier sprake is van ‘nieuw voor oud’ riool, zal de aanstaande civieltechnische ontgraving voor het gescheiden systeem veel breder zijn dan de verwachte oude enkele rioolsleuf en daarmee onverstoorde en eventueel archeologisch kansrijke grondlagen bereiken. Voor de hoger gelegen niveaus of grondlagen geldt een eerder lage archeologische verwachting voor de periode Paleolithicum – Neolithicum, maar ook voor de periode Bronstijd – Nieuwe Tijd geldt een lage archeologische verwachting. Het plangebied lag volgens de paleogeografische kaart toen vermoedelijk niet nabij een geul of zandophoging maar in het veengebied of Zuiderzee. De natte bodemcondities en slechte toegankelijkheid van dit veen, maakt dat hier geen bewoningsresten uit deze perioden worden verwacht. Wanneer in de top van het dieper gelegen pleistocene dekzand een intacte podzolgrond (= oude intacte bodemvorming) voorkomt, leidt dat tot een sterk verhoogde archeologische verwachting op archeologische sporen vanaf het late Paleolithicum. De exacte diepteligging van de pleistocene top noch de aan- of afwezigheid van een podzolprofiel daarin is met dit bureauonderzoek niet bepaald, er heeft immers geen veldtoets plaatsgevonden. Wanneer deze archeologisch kansrijke niveaus niet (meer) aanwezig zijn of niet bereikt worden door de toekomstige bodemingrepen, geldt een lage archeologische verwachting op het kunnen aantreffen dan wel verstoren van (behoudenswaardige) archeologie.

Omdat de vervanging van het oude enkele riool door een nieuw gescheiden (2 buizen) rioolsysteem op 2-3 m beneden maaiveld naar verwachting in delen van het plangebied het archeologisch kansrijke pleistocene niveau en/of de verwachte beekafzettingen met daarin eventueel behoudenswaardige archeologie gaan bereiken en/of verstoren, wordt geadviseerd voorafgaand een archeologisch verkennend booronderzoek uit te voeren.