การศึกษากลวิธีการแปลคำแสดงวัฒนธรรมในบทภาพยนตร์ญี่ปุ่นเป็นบทบรรยายภาษาไทย

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากลวิธีการแปลคำแสดงวัฒนธรรมที่พบในบทภาพยนตร์ญี่ปุ่นเป็นบทบรรยายภาษาไทย และเพื่อศึกษาทิศทางการแปลคำแสดงวัฒนธรรมที่พบในบทภาพยนตร์ญี่ปุ่นเป็นบทบรรยายภาษาไทย โดยกำหนดขอบเขตกรณีศึกษาจากเกณฑ์การคัดเลือกภาพยนตร์ ได้แก่ หนึ่ง ได้รับกระแสการตอบรับที่ดี ได้รับรางวัลการันตีคุณภาพ สอง คาดว่าจะมีกรณีการใช้และแปลคำแสดงวัฒนธรรมในบทภาพยนตร์เพียงพอจะนำมาใช้ศึกษาได้ สาม มีการถ่ายทอดประเด็นการนำเสนอความสัมพันธ์ภายในครอบครัวในสังคมญี่ปุ่น และสี่ มีการจัดจำหน่ายในประเทศไทยในรูปแบบของภาพยนตร์ที่มีบทบรรยายภาษาไทยประกอบและได้รับเลือกให้ฉายในงานเทศกาลภาพยนตร์ญี่ปุ่นในไทย งานวิจัยนี้จึงมีกรณีศึกษาการแปลจากภาพยนตร์แอนิเมชั่นญี่ปุ่นเรื่อง Mirai no Mirai（未来のミライ）และภาพยนตร์ญี่ปุ่นเรื่อง Life is fruity (人生フルーツ)จากการศึกษาพบว่า ภาพยนตร์ญี่ปุ่นที่นำมาเป็นกรณีศึกษาทั้งสองเรื่องมีจำนวนที่พบการแปลคำแสดงวัฒนธรรมและการเลือกใช้ประเภทกลวิธีในการแปลคำแสดงวัฒนธรรมแตกต่างกัน โดยภาพยนตร์แอนิเมชั่นญี่ปุ่นเรื่อง Mirai no Mirai พบการใช้และการแปลคำแสดงวัฒนธรรมจากบทภาพยนตร์ภาษาญี่ปุ่นเป็นบทบรรยายภาษาไทยรวมจำนวน 151 ประโยค โดยมีการเลือกใช้กลวิธีการแปลแบบไม่แปล (Omission) มากที่สุดจำนวน 75 ประโยคจากทั้งหมด ในขณะที่ภาพยนตร์ญี่ปุ่นเรื่อง Life is fruity พบการใช้และการแปลคำแสดงวัฒนธรรมจากบทภาพยนตร์ภาษาญี่ปุ่นเป็นบทบรรยายภาษาไทยรวมจำนวน 124 ประโยค โดยมีการเลือกใช้กลวิธีการแปลแบบทดแทนเชิงวัฒนธรรม (Substitution) มากที่สุดจำนวน 34 ประโยคจากทั้งหมด และเมื่อดูจากภาพรวมของการแปลคำแสดงวัฒนธรรมเป็นบทบรรยายไทยทั้งหมดจะชี้ให้เห็นถึงปัจจัยที่ส่งผลต่อการเลือกใช้กลวิธีการแปลว่ามีอยู่หลายประการดังนี้ 1)ลักษณะของคำแสดงวัฒนธรรมที่ปรากฏในภาพยนตร์และการเลือกใช้กลวิธีการแปล 2)ลักษณะของแนวภาพยนตร์และการดำเนินเรื่อง 3)บริบทต่างๆที่ปรากฏในภาพยนตร์ เช่น ภาพ เสียง และสถานการณ์ที่ปรากฏในภาพยนตร์ ณ ขณะนั้น ล าดับและความถี่ในการปรากฏของคำแสดงวัฒนธรรม ข้อจำกัดพื้นฐานของการแปลบทบรรยายภาพยนตร์ ฯลฯภาพยนตร์กรณีศึกษาทั้งสองเรื่องมีแนวภาพยนตร์ที่ต่างกันจึงส่งผลต่อการเลือกใช้กลวิธีในการแปลแตกต่างกันตามไปด้วย แต่อย่างไรก็ตามทั้งสองเรื่องกลับมีภาพรวมการเลือกใช้กลวิธีที่มีทิศทางการแปลมุ่งเน้นไปที่ภาษาปลายทางมากกว่าภาษาต้นทางเหมือนกัน ด้วยเหตุนี้จึงสรุปผลได้ว่า การแปลคำแสดงวัฒนธรรมจากบทภาพยนตร์ญี่ปุ่นเป็นบทบรรยายไทยจากกรณีศึกษาภาพยนตร์แอนิเมชั่นญี่ปุ่นเรื่อง Mirai no Mirai และภาพยนตร์ญี่ปุ่นเรื่อง Life is fruity มีทิศทางการแปลคำแสดงวัฒนธรรมที่ถ่ายโอนวัฒนธรรมมุ่งเน้นไปที่ภาษาปลายทาง (domestication translation) มากกว่ามุ่งเน้นไปที่ภาษาต้นทาง (foreignization translation)