BusinessResort Amstelwijck, gemeente Dordrecht; archeologisch vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek (mechanisch booronderzoek)

<p>In opdracht van gemeente Dordrecht heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau in de winter van 2007/2008 een bureau- en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd in verband met de voorgenomen ontwikkeling van het Bussiness Resort Amstelwijck in de gemeente Dordrecht. Verder was onderzoek nodig voor de bouw van een fly- over ten zuiden van het gebied. Doel van het onderzoek was om het -tijdens het bureauonderzoek- opgestelde archeologisch verwachtingsmodel te toetsen. Tevens dienden eventueel aanwezige archeologische resten opgespoord te worden en, indien mogelijk, een eerste indruk gegeven te worden van de kwaliteit (gaafheid en conservering), aard, datering, omvang en diepteligging van deze resten. De ondergrond van het plangebied bestaat uit het middeleeuwse ‘klei-op-veenland- schap’ dat in de nasleep van de Sint-Elisabethsvloeden van 1421/1424 verdwenen is. In algemene zin geldt dat, indien het middeleeuwse klei-op-veenlandschap nog aanwezig is, er een grote kans is dat het plangebied archeologische waarden uit de Middeleeuwen bevat. Het blijkt dat het plangebied vanaf de 11e of 12e eeuw tot in de 15e eeuw deel uitmaakte van een middeleeuws veenontginningslandschap van de Groote Waard. Verdronken dorpen werden op basis van het bureauonderzoek niet zozeer verwacht. Wel kunnen in het plangebied tal van andere archeologische resten verwacht worden die samenhangen met het verdronken middeleeuwse cultuurlandschap, zoals afwateringssloten, (delen van) veenkades en secundaire veennederzettingen, losse huisplaatsen (boerderijen). In het noordoostelijk deel van het plangebied kunnen resten van de buitenplaats Groenhove aanwezig zijn. Gedacht moet worden aan resten van de tuinaanleg (zoals vijvers en sloten). Funderingsresten of uitbraaksleuven van de (bij)gebouwen e.d. bevinden zich zeer waarschijnlijk meer oostelijk, buiten het plangebied (De Kort, 2008). Tijdens het veldonderzoek zijn 230 mechanische boringen gezet. De bodemopbouw van het plangebied is tamelijk uniform. Het hele plangebied bestaat uit een overdekt (klei-op-)veenlandschap. De top van dit middeleeuwse klei-op-veenlandschap is aangetroffen vanaf 20 m -Mv. Tijdens het veldonderzoek zijn in verschillende boringen (mogelijke) archeologische indicatoren aangetroffen (figuren 11 en 13, tabel 2). Het gaat om houtskool, enkele fragmentjes (middeleeuws) aardewerk, puinbrokjes, onverbrande stukjes hazelnoot, natuursteen en kleibrokjes. Op basis van de uitkomsten van onderhavig onderzoek is het niet mogelijk een goed onderbouwde waardestelling te maken van de aangetroffen archeologische resten, en dan met name die ter hoogte van de boringen 17, 256 en 302 (figuur 11). Tegelijkertijd kan ook de vraag gesteld worden wat het effect van de vastgestelde erosie van de Merwede-afzettingen op het middeleeuwse klei-op-veenlandschap is. Kan er terecht vanuit worden gegaan dat het potentieel archeologische niveau (‘het middeleeuws oppervlak’) ook daadwerkelijk is geërodeerd in de zones waar het Merwededek erosief op het veen ligt? De geplande inrichtingsplannen en de diepte van de voorgenomen bodemingrepen zijn in dit stadium nog niet bekend. Gelet echter op de relatief grote diepteligging van het archeologisch niveau (ca. 22 m -Mv) is de verwachting dat verstoring hiervan waarschijnlijk niet zal plaatsvinden. Met inachtneming van een buffer van 50 cm is een maximale diepte vastgesteld van 17 m -Mv, waarbinnen bodemingrepen uitgevoerd kunnen worden, zonder dat een vervolgonderzoek noodzakelijk is. Indien de geplande ingrepen dieper zullen reiken dan deze maximale verstoringsdiepte van 17 m -Mv, wordt geadviseerd om op de 3 bovengenoemde locaties (boringen 17, 256 en 302 ) enkele zoeksleuven aan te leggen om de aard van de aangetroffen archeologische resten vast te stellen en om inzicht te krijgen in de mate van erosie van het middeleeuws (klei-op-veen) oppervlak in de omliggende boringen. Met betrekking tot de bevindingen van onderhavig onderzoek dient contact opgenomen te worden met het Bureau Monumentenzorg en Archeologie van de gemeente Dordrecht (mevr. drs. J. Hoevenberg, tel. [phone]).</p>