การเพิ่มประสิทธิภาพในการติดตามและประเมินผลของสำนักงบประมาณ

การศึกษาวิจัย เรื่อง การเพิ่มประสิทธิภาพในการติดตามและประเมินผลของสำนักงบประมาณ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาและอุปสรรคในการติดตามและประเมินผล และเพื่อเสนอแนะแนวทางในการเพิ่มประสิทธิภาพในการติดตามและประเมินผลของสำนักงบประมาณ ซึ่งขอบเขตในการวิจัยแบ่งออกเป็น ขอบเขตด้านเนื้อหา และขอบเขตด้านประชากร ในการศึกษาเป็นการศึกษารูปแบบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาค้นคว้าวิจัยจากข้อมูลเอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง และการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบเฉพาะเจาะจง การวิเคราะห์ข้อมูล จะใช้การสังเคราะห์ข้อมูล (Synthesis) โดยรวมข้อมูลจาก 2 ส่วน ได้แก่ การทบทวนวรรณกรรม และการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบเฉพาะเจาะจง โดยนำมาจัดหมวดหมู่ หาความสัมพันธ์ เชื่อมโยง และวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) ตามหลักแนวคิดและทฤษฎี พร้อมทั้งอธิบายและยกตัวอย่างเชิงพรรณนาประกอบการวิเคราะห์ (Descriptive) จากนั้นจึงนำไปสู่การวิเคราะห์สรุปเป็นผลการศึกษาตามวัตถุประสงค์ของการศึกษา วิจัยผลการศึกษาพบปัญหา 4 ด้าน ได้แก่ (1) ด้านเครื่องมือในการติดตามและประเมินผล โดยเครื่องมือที่เกี่ยวข้องกับการติดตามและประเมินผลไม่ได้เชื่อมโยงกับฐานข้อมูลหรือระบบอื่น ๆ ในองค์กรอย่างครบถ้วน ซึ่งแต่ละระบบถูกออกแบบเป็นอิสระไม่ได้คำนึงถึงการบูรณาการร่วมกันหรือเข้ากับระบบสารสนเทศอื่น แม้จะเป็นระบบภายในหน่วยงานเดียวกัน (2) ด้านการประสานความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน เนื่องจากข้อมูลที่ใช้ในการพิจารณางบประมาณและการติดตามและประเมินผลงบประมาณ จะถูกจัดเก็บจากหน่วยงานที่รับผิดชอบ ซึ่งไม่ได้มีการบูรณาการข้อมูลระหว่างหน่วยงาน (3) ด้านบุคลากร ขาดแคลนบุคลากรที่มีความรู้ความสามารถ เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบขาดความรู้ ความเข้าใจในเชิงลึกเกี่ยวกับหลักการ แนวคิด และวิธีการในการติดตามและประเมินผล ขาดทักษะในการวิเคราะห์ข้อมูล และการใช้เครื่องมือ (4) ด้านความเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมภายนอกองค์กร การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้จะทำให้กระบวนการติดตามและประเมินผลการใช้งบประมาณต้องปรับตัวให้สอดคล้องกับเป้าหมายใหม่และการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น ซึ่งก่อให้เกิดความไม่แน่นอนในทิศทางการดำเนินงานและเกิดปัญหาการขาดความต่อเนื่องในการติดตามและประเมินผลข้อเสนอแนะจากการศึกษาครั้งนี้ ดังนี้ (1) ควรพัฒนาเครื่องมือการติดตามและประเมินผลให้สามารถเชื่อมโยงและแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างระบบกับระบบอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการงบประมาณในทุกขั้นตอน (2) ควรมีการจัดตั้งคณะกรรมการหรือกลไกที่มีการบูรณาการการติดตามและประเมินผลระหว่างหน่วยงานเพื่อให้การทำงานมีความร่วมมือและสอดคล้องกัน (3) ควรมีการจัดทำแผนพัฒนาบุคลากรด้านการติดตามและประเมินผล สำหรับบุคลากรของสำนักงบประมาณโดยจัดให้มีการฝึกอบรมหลักการ เทคนิค วิธีการ และทักษะในการติดตามและประเมินผลอย่างต่อเนื่อง และ (4) ควรมีการกำหนดกรอบนโยบายหรือแผนงานที่ยืดหยุ่นและสามารถปรับเปลี่ยนได้ตามสถานการณ์ เช่น การกำหนดแผนระยะสั้นที่สามารถปรับเปลี่ยนได้ทุกปี ขณะเดียวกันก็ต้องมีแผนระยะยาวที่สอดคล้องกับเป้าหมายและวิสัยทัศน์ของประเทศ