Plangebied Vogelenzang en Bennebroek te Bloemendaal, gemeente Bloemendaal; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek

<p>In opdracht van NKM heeft RAAP in februari 2021 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Vogelenzang en Bennebroek te Bloemendaal in de gemeente Bloemendaal. In het plan gebied is het verwijderen van bestaande kabels en het leggen van nieuwe gepland. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning. Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan: In het gehele plangebied is sprake van een hoge verwachting op resten van menselijke bewoning vanaf het Neolithicum, behalve in het oostelijke deel waar een veengebied ligt. De beoogde ingrepen zijn 20 cm breed en 40 of 60 cm diep. Behalve in drie zones met een dubbelbestemming ‘Waarde Archeologie 2’ (het centrum van Vogelenzang en Bennebroek en een archeologisch terrein aan de Bekslaan) betekent dit dat archeologisch onderzoek in het plangebied niet verplicht is in het kader van het verstrekken van een omgevingsvergunning voor deze ingrepen. In één van deze zones (het terrein met resten van een nederzetting uit de Bronstijd aan de Bekslaan) zijn geen ingrepen gepland. De andere twee zones betreffen de historische kern van Vogelenzang en Bennebroek. In deze twee zones worden ook resten van stedelijke bebouwing en wegverhardingen verwacht uit in ieder geval de periode vanaf de 17e eeuw en mogelijk zelfs eerder. Deze stedelijke bebouwing zal oudere archeologische resten (deels) verstoord hebben. De geplande ingrepen bieden slechts zeer beperkte mogelijkheden tot het doen van archeologische waarnemingen en het waarderen van aangetroffen resten. Wel is het goed mogelijk om te beoordelen of de ingrepen worden uitgevoerd in reeds verstoorde grond. Ook het lokaliseren, eventueel dateren en documenteren van aangetroffen resten is mogelijk.</p><p>Op basis van het bovenstaande wordt geadviseerd de ingrepen in de twee zones met een dubbelbestemming ‘Waarde Archeologie 2’ waar ingrepen gepland zijn, namelijk in de historische kern van Vogelenzang en Bennebroek de ontgraving archeologisch te laten begeleiden. De omvang van de ingrepen en de verwachte archeologische resten maken booronderzoek ongeschikt als prospectiemethode. De verwachte resten uit de 17e eeuw en daarna zullen puin bevatten, waarop een boor zal stuiten. Een op puin stuitende boring is echter precies dat: een gestuite boring die op los puin in verstoorde grond is gestuit, of op oude muur- of funderingsresten. Het verschil kan niet worden bepaald zonder graafwerk. Vooronderzoek door middel van graafwerk vereist dat de bodem ten minste tweemaal open moet: eenmaal voor het vooronderzoek en eenmaal voor het leggen van de kabels. Het is beter om die twee activiteiten dan in één keer uit te voeren en dan spreken we van begeleiding, of in KNA-jargon: proefsleuvenonderzoek, variant archeologische begeleiding, met eventueel doorstart naar een opgraving (variant archeologische begeleiding).</p>