Bureauonderzoek en verkennend booronderzoek rondom Winkelcentrum Dukenburg, gemeente Nijmegen

<p>In opdracht van de afdeling Stadsontwikkeling heeft Bureau Archeologie en Bodemkwaliteit van de gemeente Nijmegen (BABN) in november en december 2024 een bureauonderzoek en verkennend booronderzoek (Inventariserend Veldonderzoek; IVO-O) uitgevoerd in het plangebied rondom Winkelcentrum Dukenburg in de wijk Zwanenveld te Nijmegen (gemeente Nijmegen). Aanleiding van het onderzoek is de voorgenomen herontwikkeling in het plangebied. Ten tijde van het opstellen van dit rapport zijn de bodemingrepen in het plangebied nog niet bekend, wel is duidelijk dat graafwerkzaamheden plaats zullen vinden. Hierdoor kunnen eventueel aanwezige archeologische resten verloren gaan.</p><p>

Uit het booronderzoek is gebleken dat de basis van de bodemopbouw inderdaad bestaat uit terrasafzettingen. Hierop ligt een recentelijk opgebracht pakket. In een zestal boringen zijn tussen de natuurlijke ondergrond en de opgebrachte grond nog restanten van de voormalige bouwvoor en/of het bouwlanddek aangetroffen. Hoewel de kans in het bureauonderzoek klein geacht werd, zijn in een viertal boringen toch natuurlijke klei- en zandafzettingen op de terrasafzettingen aangetroffen, zij het wel van andere aard. In het bureauonderzoek werd namelijk verwacht dat indien dergelijke afzettingen aanwezig zouden zijn, deze tot de Laag van Wijchen zouden behoren. Dit is echter niet het geval. De aangetroffen klei- en zandafzettingen hebben niet de karakteristieken van hoogvloedleem, maar eerder van afzettingen behorende bij een geul. Deze geul is ook zichtbaar op landschappelijk kaartmateriaal. De activiteiten van deze geul worden aan laatprehistorische en dus holocene perioden gekoppeld.</p><p>
Door de maaiveldhoogtes uit de jaren '30, nog in de periode dat het plangebied een agrarisch gebruik kende, te vergelijken met de hoogtematen van de onderzijde van het opgebrachte pakket, kan geconcludeerd worden dat het oorspronkelijke reliëf nog in hoge mate in de ondergrond aanwezig is. Dit betekent dat de natuurlijke ondergrond niet of nauwelijks geroerd zal zijn. De top van de natuurlijke ondergrond is aanwezig vanaf een diepte van ca. 65-165 cm -mv (ca. 8,57-7,02). Dit kan zowel de top van de terrasafzettingen of het bovenliggende holocene kleidek zijn. De gespecificeerde verwachting zoals deze in het bureauonderzoek is geformuleerd, kan dan ook gehandhaafd blijven. </p><p>

Ten tijde van het schrijven van dit rapport was nog niet bekend wat de precieze aard van de (graaf)werkzaamheden in het plangebied zullen zijn en of daarom eventueel aanwezige archeologische waarden bedreigd worden door toekomstige planontwikkeling. Met dit in het achterhoofd adviseert BABN dan ook het volgende. In het plangebied is een archeologisch relevant niveau aanwezig. Dit wordt gevormd door de top van de natuurlijke ondergrond. Indien bij de herinrichting van het plangebied niet voldoende buffer met dit niveau gehouden kan worden (lees: minder dan 30 cm tussen de onderkant van de graafwerkzaamheden en de bovenkant van het archeologisch relevante niveau) adviseert BABN een archeologisch vervolgonderzoek. De vorm van dit vervolgonderzoek hangt van de omvang van de ingrepen af. Indien de omvang beperkt is, zou gekozen kunnen worden om de werkzaamheden archeologisch te begeleiden. Indien de omvang groter is, adviseert BABN een vervolgonderzoek in de vorm van een waarderend proefsleuvenonderzoek zodat de gespecifieerde archeologische verwachting nader getoetst kan worden. Beide onderzoektypes dienen plaats te vinden op basis van een vooraf door de bevoegde overheid goedgekeurd Programma van Eisen.</p>