Archeologisch bureau- en booronderzoek Groot Oever 12 te Balkbrug, gemeente Hardenberg (OV)

<p>Aanleiding tot het hier beschreven archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek zijn de plannen van Waterschap Reest en Wieden voor het graven van een nieuwe watergang op een aantal percelen nabij de Groot Oever 12 te Balkbrug, gemeente Hardenberg. Omdat deze plannen met bodemverstorende ingrepen gepaard gaan, is een archeologisch vooronderzoek noodzakelijk. Dit onderzoek wordt uitgevoerd conform de Wet op de archeologische monumentenzorg. Waterschap Reest en Wieden heeft MUG Ingenieursbureau, afdeling Archeologie, opdracht gegeven het onderzoek uit te voeren. Het onderzoek bestond uit een bureauonderzoek en een verkennend inventariserend booronderzoek.</p><p>Op grond van het bureauonderzoek ligt het onderzoeksgebied op een vlakte van ten dele verspoelde dekzanden, met veldpodzolgronden en moerige podzolgronden. Tevens ligt het in het dal van de oer-Vecht en de Reest. Binnen het onderzoeksgebied is op basis van historische kaarten geen bewoning bekend. Het gebied is in gebruik als bouwland en later als grasland. Er zijn geen grote bodemverstorende ingrepen bekend. In Archis2 zijn binnen het onderzoeksgebied geen archeologische waarden bekend en zijn geen eerdere onderzoeken uitgevoerd. Verderop langs de Reest, vanaf circa 1300 m van het onderzoeksgebied, liggen diverse vuursteenvindplaatsen uit het mesolithicum die bewijzen dat hier activiteiten van jager- verzamelaars uit deze periode hebben plaatsgevonden. Verder komen nederzettingssporen uit het neolithicum voor en zijn in de wijdere omgeving diverse vindplaatsen uit de middeleeuwen bekend. Er kunnen archeologische resten uit alle perioden worden verwacht. Uit de periode paleolithicum-neolithicum kunnen met name tijdelijke kampementen van jager-verzamelaars worden verwacht en vanaf het neolithicum ook permanente nederzettingen en sporen van agrarische activiteiten. Uit de middeleeuwen en nieuwe tijd kunnen onder meer ontginningssporen en boerderijen worden verwacht. Uit de periode laat- neolithicum of bronstijd tot late middeleeuwen is de archeologische verwachting voor delen van het zuiden van het onderzoeksgebied laag, gezien de vernatting van het gebied destijds. De aanwezigheid van resten uit deze periode kunnen echter niet op voorhand worden uitgesloten. Op basis van de gemeentelijke beleidskaart is de archeologische verwachting voor alle perioden relatief laag.</p><p>Uit het booronderzoek komt naar voren dat de bodemopbouw in het onderzoeksgebied in een deel van de boringen intact is. Van beneden naar boven bestaat deze globaal uit dekzand, met in de top hiervan een gedeeltelijk podzolprofiel. In een deel van het gebied is het dekzand afgedekt met veen of venig zand en tenslotte de bouwvoor. In het noorden is het dekzand in een deel van de boringen afgetopt en zijn soms brokken van het onderliggende dekzand in de bouwvoor aanwezig. In het zuiden komt een deels verstoord veenpakket voor, maar de top van het onderliggende dekzand is nog intact. Waarschijnlijk is het gebied hier te nat voor ontwikkeling van een podzolprofiel. In boring 14 is gezien dat de top van het dekzand verspoeld is. Er zijn geen archeologische indicatoren gevonden tijdens het verkennende booronderzoek.</p><p>Waar een (deels) intacte podzolbodem aanwezig is geldt een hoge archeologische verwachting. Eventuele archeologische resten kunnen hier intact zijn. Gemeente Hardenberg heeft besloten dat in de zone rond de boringen met podzol B-horizont vervolgonderzoek dient te worden uitgevoerd, in de vorm van een extensieve archeologische begeleiding. Voor deze begeleiding is een Programma van Eisen verplicht, dat dient te worden getoetst door de bevoegde overheid, gemeente Hardenberg. De zone waarvoor vervolgonderzoek noodzakelijk is, is aangegeven met de rode lijn in bijlage 4.</p>