Bureauonderzoek Onstwedderweg Vlagtwedde, gemeente Westerwolde

Antea Group projectnummer 0495619.100 In oktober 2024 is in opdracht van Enexis Netbeheer B.V. door Antea Group een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor de Onstwedderweg in Vlagtwedde (gemeente Westerwolde). Aanleiding voor het onderzoek is de aanleg van kabels en leidingen. In het plangebied worden kabels en leidingen aangelegd. Circa 610 m tracé wordt uitgevoerd door middel van open ontgraving en daarnaast wordt 755 m van het tracé uitgevoerd door middel van gestuurde boringen/persingen. Het plangebied ligt in het Drents-Gronings zandgebied. Tijdens de Elsterien en Saalien ijstijden werd het gebied bedekt met landijs, wat leidde tot de vorming van potklei en keileem. De Hondsrug IJsstroom aan het einde van het Saalien sneed een 20 kilometer breed oerstroomdal uit. In het Eemien, toen de ijskappen smolten en de zeespiegel steeg, overstroomde de Eemzee de lagergelegen delen van het landschap. Tijdens het Weichselien, de laatste ijstijd, heerste er een periglaciaal klimaat, wat leidde tot de vorming van permafrost en een vlechtend riviersysteem. Na het Pleniglaciaal, tijdens het Bølling–Allerød interstadiaal, veranderde het rivierensysteem van een vlechtend naar een meanderend systeem. In het Holoceen, ongeveer 10.000 jaar geleden, werd het klimaat warmer en de begroeiing dichter. Rond 6000 v.Chr. veranderde het landschap in een dicht loofbos. Door zeespiegelstijging en stijging van het grondwaterpeil groeide er snel veen vanuit de Hunzevlakte. Het plangebied, gelegen op hogere dekzandruggen naast de rivier Aa, bleef boven het veen uitsteken en vormde een belangrijke doorgang door het veengebied. Het veen verdween langzaam met de grote veenontginningen in de nieuwe tijd. De eerste aanwijzing voor Vlagtwedde komt uit 1316. Op het kadestrale minuutplan is af te lezen dat de eerste bewoning op het tracé ten oosten is. Verder is de Onstwedderweg ook al af te lezen op het minuutplan. Rond 1950 verschijnt er meer bewoning op het tracé. Vanaf 1950 verandert het plangebied nauwelijks. Binnen een straal van 300 meter zijn een aantal archeologische onderzoeken gedaan en liggen er een aantal AMK monumenten. De meesten hielden verband met essen die in de bodem aanwezig zijn. Deze werden niet verstoord. Bij een booronderzoek bleek de bodem reeds verstoord te zijn vanwege eerdere bebouwing. Binnen een straal van 300 meter zijn er ook diverse vondsten gevonden tijdens de begeleiding van ARC, een veldkartering uit 1979 en bij niet-archeologische werkzaamheden. De vondsten stammen uit het mesolithicum - nieuwe tijd. In principe geldt voor het plangebied een hoge verwachtingswaarde vanwege de landschappelijke ligging en een aanwezig esdek. De kabels en leidingen aan de Onstwedderweg worden echter gelegd in de wegbermen. Hier is de bodem reeds geroerd, niet alleen door de aanleg van de weg, maar ook door de reeds aanwezige kabels en leidingen die aanwezig zijn in het plangebied. De kans dat er nog intacte archeologische resten aanwezig zijn is klein. Er wordt geadviseerd het plangebied vrij te geven.