Maastricht Wittevrouwenhof

<p>In januari en oktober 2011 heeft BAAC bv een archeologisch proefsleuvenonderzoek en een defi nitieve opgraving uitgevoerd op de binnenplaats van de Wittevrouwenhof in Maastricht-Scharn. De aanleiding voor het onderzoek is de geplande uitbreiding van het Medisch centrum de Wittevrouwenhof.<br>De Wittevrouwenhof is van oorsprong een middeleeuws kloosteruithof. Het huidige complex bestaat uit een 18e eeuws landhuis en een 19e eeuws koetshuis. De verwachte archeologische waarden betroffen met name resten van de middeleeuwse en latere uithof. Daarnaast konden zich in het plangebied resten bevinden die verband hielden met de Romeinse of vroegmiddeleeuwse oorsprong van de Wethouder van Caldenborghlaan, voorheen de Scharnerweg.<br>Bij het onderzoek zijn de fundering van een gebouw en een bestrating van het binnenhof gevonden, die beide ouder zijn dan de huidige bebouwing. Het aangetroffen deel van het gebouw is circa 12 meter breed en heeft een fundering van mergelblokken en baksteen. Gezien de breedte van het gebouw en de binnenindeling gaat het vermoedelijk om een zogenaamde langsdeelschuur, een schuur waarin karren met oogst naar binnen konden worden gereden en de oogst opgeslagen.<br>Aan de schuur zijn in verschillende fasen bouwkundige aanpassingen verricht. De oudste aanpassing is de aanleg van een mergelstenen goot dwars door het gebouw met een opvangbak aan de binnenzijde van het hof. Daarnaast is aan de binnenhofzijde een uitbouw geplaats bestaande uit een overkapping of vakwerkbouw van staanders op poeren. De vakwerkconstructie van de uitbouw is later dichtgezet met baksteenmuren, waarbij in het midden een doorgang werd geplaatst. Nog later zijn de houtconstructie en de baksteenmuren van de uitbouw vanaf maaiveld vervangen door een muur van gebroken mergelblokken en baksteen.<br>Het hof was voorzien van een sierbestrating van maaskeien met ronde en vierkante elementen. Op basis van een veronderstelde symmetrie in het straatwerk moet het hof zich oorspronkelijk onder het huidige koetshuis hebben uitgestrekt.<br>De langsdeelschuur, de omvang van het straatwerk en de nog bestaande kelder onder het landhuis maken het aannemelijk dat het Wittevrouwenhof bestond uit een U- of L-vormig boerderijcomplex. Op een historische kaart uit 1805 is een vierkant (boerderij-)complex afgebeeld. Het archeologisch onderzoek heeft echter geen aanwijzingen opgeleverd voor een gebouw aan de straatzijde (noordkant van het hof).<br>De datering van het complex is door het zeer geringe aantal vondsten onzeker. De vulling van een jongere goot door de schuur kon op basis van één scherf in de 16e of 17e eeuw worden gedateerd. De eerste aanleg van de schuur is mogelijk gelijktijdig met de aanleg van de kelder onder het huidige landhuis in de 15e of 16e eeuw. De afbraak van het complex moet blijkens een munt en één scherf industrieel vervaardigd aardewerk na het derde kwart van de 18e eeuw hebben plaatsgevonden, vermoedelijk voorafgaand aan de historisch bekende verbouwing van het complex tot landhuis in 1825.<br>Het onderzoek heeft geen sporen opgeleverd die voorafgaan aan het boerderijcomplex uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd.</p>