Sporen van een vroege stad. De volle middeleeuwen tot de nieuwe tijd in plangebied Vijhestraat /Blauwverversteeg te Harderwijk (gemeente Harderwijk). Een archeologische opgraving: variant archeologische begeleiding. Sporen van een vroege stad. De volle middeleeuwen tot de nieuwe tijd in plangebied Vijhestraat / Blauwverversteeg te Harderwijk (gemeente Harderwijk). Een archeologische opgraving: variant archeologische begeleiding.

<p><h3><b>Inleiding</b></h3> <p>In opdracht van Stadsbouwmeesters B.V. heeft RAAP in het plangebied Vijhestraat / Blauwverversteeg in de gemeente Harderwijk een opgraving: variant archeologische begeleiding uitgevoerd ( zie figuur 1).<br>De begeleiding vond plaats bij saneringswerkzaamheden van de bodem. Het veldwerk is uitgevoerd tussen 11 en 19 mei 2020 (6 dagen veldwerk). Het voornaamste doel van het onderzoek was het veiligstellen van de wetenschappelijke informatie (behoud ex situ).<br><h3><b>Landschap</b></h3> <p>Aangenomen wordt dat de nederzetting Harderwijk in de eerste helft van de late middeleeuwen is ontstaan op een oost-west georiënteerde dekzandrug in een laaggelegen gebied op een punt waar de oude weg naar onder andere Zutphen en Arnhem, de huidige Hogeweg, samenkwam met de vaarroute via de Zuiderzee. Deze dekzandrug is tegenwoordig nog herkenbaar als een hoger gelegen gebied binnen de oude stadskern van Harderwijk. Binnen het plangebied zijn ophogingslagen aanwezig uit de late middeleeuwen en de sub-recente tijd, ophogingen uit de 16e tot en met de 18e eeuw ontbreken. Als basis is een humeuze akkerlaag aanwezig uit de 13e eeuw, die op meerdere locaties in de historische binnenstad van Harderwijk reeds is waargenomen en gedocumenteerd.<br><h3><b>Archeologie</b></h3> <p>Ondanks de kleinschalige aard van het archeologisch onderzoek zijn sporen aangetroffen van de late middeleeuwen tot in de nieuwe tijd. Achter het huidige historische pand Vijhestraat 1 is op de locatie van de geplande kelderopgang verdiept tot in de natuurlijke bodem, waarbi j sporen van houtbouw zijn aangetroffen uit de volle en late middeleeuwen (1150-1500). Langs de Blauwverversteeg zijn daarnaast de muurfunderingen en vloerniveaus aangetroffen van twee gebouwen die hier vermoedelijk al vanaf de 17e eeuw gestaan hebben. Bij de stadsmuur is het loopniveau van de middeleeuwse weergang van de muur aangetroffen, waarboven de nieuwetijdse weergang met spaarbogen is gefundeerd.<br><h3><b>Aanbevelingen</b></h3> <p>Naar aanleiding van de onderzoeksresultaten in het plangebied Vijhestraat / Blauwverversteeg kan geconcludeerd worden dat de hoge archeologische verwachting bevestigd is. De sporen uit de periode van de vroege stadsvorming van Harderwijk waren goed geconserveerd en duidelijk aanwezig. Ook de middeleeuwse ophogingslagen waren duidelijk aanwezig op het terrein, terwijl de nieuwetijdse ophogingslagen grotendeels ontbraken. De resterende muren en overige bouwelementen van de woningen langs de Blauwverversteeg waren zwaar verstoord. Dit komt grotendeels door de relatieve ondiepe ligging op het terrein (ca. 20-30 cm –mv) en deels door de kleinschalige bouw van de woningen, waarbij met name de tussenmuren niet diep gefundeerd waren. Dit betekent ook dat de archeologische sporen in oudere lagen onder de woningen nog grotendeels intact aanwezig zullen zijn.<br><p>De hoge verwachting binnen het plangebied en voor de percelen daarbuiten blijft onverminderd hoog, waarbij in de niet afgegraven delen van het plangebied nog steeds archeologische resten in de bodem aanwezig zijn.</p>