การใช้ถ่านกัมมันต์ร่วมกับผงเหล็กเพื่อจัดการคุณภาพน้ำในบริเวณพุน้ำร้อนใกล้แหล่งแร่ฟลูออไรด์

ชุมชนบ้านโป่งน้ำร้อน ตำบลแม่โถ อำเภอแม่ลาน้อย จังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นพื้นที่ห่างไกลและทุรกันดาร ไม่มีระบบการจัดการน้ำอุปโภคและบริโภคที่ถูกสุขลักษณะให้กับชุมชน ชุมชนจึงพึ่งพาน้ำที่ไหลจากพุน้ำร้อนสันติธรรม จาการศึกษาพบว่าน้ำดังกล่าวมีกลิ่นกำมะถัน และมีความเข้มข้นโดยเฉลี่ยของไอออนฟลูออไรด์และไอออนซัลเฟต ที่ 10.52 และ 18.31 มิลลิกรัมต่อลิตร ตามลำดับ (มกราคม 2566) ซึ่งปริมาณฟลูออไรด์มีค่าสูงเกินมาตรฐานน้ำดื่มของประเทศไทย (0.7 มิลลิกรัมต่อลิตร) และเพื่อลดความเสี่ยงจากการบริโภคน้ำดังกล่าวจึงได้พัฒนาการกรองน้ำแบบง่าย ผลการศึกษาด้วยตัวดูดซับถ่านกัมมันต์พื้นที่ผิว 555 ตารางเมตรต่อกรัม พบว่าลักษณะการดูดซับเป็นแบบแลงเมียร์โดยมีค่าความสามารถในการดูดซับไอออนฟูลออไรด์ที่ 1.22 มิลลิกรัมต่อกรัมของถ่านกัมมันต์ เพื่อการบริโภคโดยใช้ตัวกรองที่ประกอบด้วยถ่านกัมมันต์สลับผงเหล็กในสองคอลัมน์ โดยให้ค่าเวลาการไหล (Residence time) เท่ากับ 62.5 นาที ซึ่งสามารถลดค่าความเข้มข้นลงได้ต่ำกว่าค่ามาตรฐานกำหนด