Archeologisch bureau- en verkennend veldonderzoek door middel van boringen Aaldonksestraat-Hoevensestraat te Ottersum (gemeente Gennep) AM23242

<p>Op 5 en 9 juni 2023 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de
Aaldonksestraat (Locatie 1) en aan de Hoevensestraat (Locatie 2) te Ottersum (gemeente Gennep). De aanleiding wordt gevormd
door een bestemmingsplanwijziging ten behoeve van de realisatie van verschillende bouwkavels (Figuur 2). De diepte van de
toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend. Er wordt vooralsnog uitgegaan van een standaard funderingsdiepte
zonder onderkeldering en met een bodemverstoring van ten minste 0,8 - 1,0 meter beneden maaiveld.</p><p>
Het noordelijk deel van Locatie 1 en Locatie 2 ligt op een Laat-Glaciale meandergordel van de Maas (circa 12.900 – 10.950 jaar
geleden). Het zuidelijk deel van Locatie 1 ligt op een hoger gelegen Maasterras dat in het Pleniglaciaal (circa 20.100 – 12.450
jaar geleden) is gevormd. Het noordelijk deel van Locatie 1 en Locatie 2 maakte in het midden- en laat-paleolithicum onderdeel
uit van de actieve riviervlakte van de Maas en was dus geen geschikte vestigingsplaats. De kans is groot dat sporen uit deze
periode, indien toch aanwezig, in het noordelijk deel van Locatie 1 en Locatie 2 zijn geërodeerd door latere rivieractiviteiten.</p><p>
Op basis van deze gegevens geldt een lage verwachting voor vuursteenvindplaatsen uit het midden- en laat-paleolithicum.
Het zuidelijk deel van Locatie 1 ligt op een hoger gelegen rivierterras direct nabij watervoorzieningen. Op basis van de
landschappelijke ligging wordt een hoge verwachting toegekend voor het midden- en laat-paleolithicum. Ten tijde van het
mesolithicum lagen Locatie 1 en 2 niet meer in de actieve riviervlakte. Het noordelijk deel van Locatie 1 ligt in een restgeul. Er
is geen informatie bekend of deze Laat-Glaciale geul watervoerend was ten tijde van het mesolithicum. Indien dit het geval is,
dan was het noordelijk deel van Locatie 1 niet aantrekkelijk voor bewoning. Het zuidelijk deel van Locatie 1 en Locatie 2 is op
basis van de landschappelijke ligging wel aantrekkelijk voor bewoning.</p><p>
De ligging van het plangebied op een hooggelegen zone nabij watervoorzieningen zal voor latere landbouwende samenlevingen
een aantrekkelijke vestigingsplaats zijn geweest. Echter zijn in de directe omgeving van het plangebied tot op heden weinig
vondsten bekend uit deze periode. In de wijdere omgeving zijn enige vondsten bekend uit het neolithicum en de ijzertijd. Toch
geldt er een hoge verwachting voor de periode neolithicum tot en met vroege middeleeuwen.</p><p>
Locatie 1 (Aaldonksestraat) ligt direct ten westen van het buurtschap Aaldonk. Locatie 2 (Hoevensestraat) ligt aan de andere
zijde van de Aaldonkse Beek – Spiekerbeek. Het plangebied maakt deel uit van het bouwlandgebied het Genneps Veld en
Ottersums Veld ten noorden van de rivier de Niers. Uit historisch kaartmateriaal blijkt dat locatie 1 sinds tenminste circa 1800
meerdere bebouwing kent. In het oostelijke deel van locatie 2 is enkel in de eerste helft van de 20e eeuw een gebouw aanwezig.</p><p>
Het overige deel is als bouwland in gebruik geweest. Gezien de ligging direct bij de historische bebouwingskern van het mogelijk
middeleeuwse Aaldonk en de aanwezige historische bebouwing, geldt voor locatie 1 een hoge verwachting voor de periode late
middeleeuwen en nieuwe tijd. Voor locatie 2 geldt een middelhoge verwachting voor de periode late middeleeuwen en nieuwe
tijd.</p><p>
Op basis van het uitgevoerde verkennend veldonderzoek door middel van boringen kan worden gesteld dat in het plangebied
fluviatiele afzettingen zijn gevormd in het Laat-Glaciaal. De bodemopbouw binnen Locatie 2 bestaat uit beddingafzettingen van
vlechtende rivieren en rivierduinen die zijn afgedekt door een bouwvoor. In Locatie 1 (zone I) zijn de rivierduinafzettingen
vervolgens afgedekt door oever- en restgeulafzettingen en vervolgens afgedekt door een bouwvoor. In Locatie 1 en 2 is de
bodemopbouw intact. Op basis van deze gegevens blijft de archeologische verwachting voor het aantreffen van archeologische
resten voor de periode midden-paleolithicum – nieuwe tijd gehandhaafd, danwel bijgesteld als (middel)hoog. De
graafwerkzaamheden bij de voorgenomen planontwikkeling kunnen een negatieve impact hebben op het verwachte aanwezige
archeologische niveau. Op basis van de bodemkundige gesteldheid kunnen sporen uit de periode mesolithicum tot en met de
vroege middeleeuwen in Locatie 1 vanaf 10 centimeter onder maaiveld worden verwacht en in Locatie 2 vanaf circa 40 tot 60
centimeter onder maaiveld. Archeologische resten vanaf de late middeleeuwen kunnen vanaf het maaiveld of direct onder de
bouwvoor zichtbaar worden. Wanneer er graafwerkzaamheden gaan plaatsvinden, dan kunnen eventueel aanwezige
archeologische resten verloren gaan. Op basis hiervan worden voor beide locaties een vervolgonderzoek geadviseerd. Dit
vervolgonderzoek dient te worden uitgevoerd ter plaatse van die delen waar ontwikkelingen zullen gaan plaatsvinden alsook
die delen waar (enkel) sloopwerkzaamheden zijn beoogd.
De resultaten van dit onderzoek zijn getoetst door de bevoegde overheid (gemeente Gennep), die op basis van het uitgebrachte
advies een besluit zal nemen. Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat al
bodemverstorende of voorbereidende activiteiten ondernomen kunnen worden.</p><p>
Selectiebesluit gemeente Gennep1</p><p>
Op basis van de beoordeling wijkt de gemeente af van het advies tot vervolgonderzoek: “Ook gezien de relatief geringe oppervlakte
die bij de bouw van de vier nieuwe woningen verstoord gaat worden, kan daarentegen van verder archeologisch onderzoek worden
afgezien. Anderzijds is er onvoldoende aanleiding om beide deelgebieden op basis van het verkennende onderzoek archeologisch vrij
te geven. Om recht te doen aan de mate van onzekerheid die er blijft omtrent de archeologische (verwachtings)waarde dienen wel de
vigerende archeologische dubbelbestemmingen in het plangebied te worden gehandhaafd; het voorliggende bestemmingsplan voorziet
daarin. Het tweeledige selectiebesluit is kortom dat de archeologische dubbelbestemmingen in beide deelgebieden behouden blijven,
maar dat op grond van het verkennende onderzoek en de opmerkingen daarbij van de gemeente het plan kan worden gerealiseerd
zonder archeologisch onderzoek.”</p><p>
1 J. Schotten (gemeente Gennep), oktober 2023: Beoordeling archeologisch rapport conceptversie 1, 29 juni 2023.</p>