Een archeologisch bureau-onderzoek voor de locatie Zuiderwouderdorpsstraat 11A te Zuiderwoude, gemeente Waterland (NH)

<p>De onderzoekslocatie ligt in de historische dorpskern van Zuiderwoude, in het westelijk veengebied. Vanaf het begin van de IJzertijd tot het begin van de Late Middeleeuwen was het gebied waarin de onderzoekslocatie ligt niet bewoonbaar: het was een uitgestrekt veengebied dat vervolgens tussen ca. 1500 v. Chr. en ca. 1000 n. Chr. erodeerde onder invloed van de zee, waarbij meren ontstonden en marine afzettingen (drechtvaaggronden/zware klei) werden afgezet. Vanaf het begin van de Late Middeleeuwen werden de nog aanwezige veengebieden ontgonnen. In de ontginningsperiode vond de bewoning van het gebied plaats in boerderijtjes op de kavelstroken. De boerderijen werden op gelijke hoogte op de kavelstroken gebouwd, waardoor de karakteristieke lintbebouwing ontstond. Zuiderwoude is het oudste dorp van Waterland. Het dorp had in de 11e eeuw reeds een eigen kapel.<br>In de 16e en 17e eeuw beleefde het dorp een bloeiperiode: het dorp was dichter bebouwd dan nu het geval is. In de 18e eeuw zette het verval in.<br>Volgens de bodemkaart (afb. 2) bestaat de bodem van de onderzoekslocatie en omgeving uit kalkarme drechtvaaggronden/zware klei (Mv41C-II). Drechtvaaggronden zijn kleigronden waar binnen 80 cm -mv veen voorkomt (De Bakker & Schelling 1989). Op de geomorfologische kaart (afb. 3) is te zien dat de onderzoekslocatie in een ontgonnen veenvlakte (2M46) ligt.<br>Volgens de IKAW geldt voor de onderzoekslocatie een lage archeologische trefkans.<br>Er zijn binnen de onderzoekslocatie geen archeologische waarnemingen gedaan; ook binnen een straal van een kilometer is dit niet het geval. Wel ligt de onderzoekslocatie binnen een monument van hoge archeologische waarde (AMKterrein 14.632), de historische dorpskern van Zuiderwoude. Direct ten zuiden van de onderzoekslocatie ligt een monument van zeer hoge archeologische waarde waarbinnen 13 huisplaatsen aanwezig zijn (AMK-terrein 6672; op de provinciale cultuurhistorische waardenkaart geldt een 'zeer grote waarde'). Binnen een straal van ca. 2 km liggen tientallen monumenten van archeologische waarde of van hoge archeologische waarde en een enkele van zeer hoge archeologische waarde, waarbij het in alle gevallen gaat om laatmiddeleeuwse huisplaatsen.</p>