Nes, Birstum 23 (Gem. Boarnsterhim, Frl.). Een Inventariserend Archeologisch Veldonderzoek.

<p>In opdracht van de Maatschap S. Bouwer-Dijkstra en J. Bouwer is door De Steekproef bv een plangebied onderzocht dat onderdeel uitmaakt van het agrarisch bedrijf aan de Birstum 23 te Nes in de gemeente Boarnsterhim (Fryslân). Het gebied bestaat nu nog uit erf en weiland. Op het zuidelijke deel van het plangebied staat een melkveestal. Deze is onderkelderd tot een diepte van anderhalve meter. Deze stal zal naar het noorden toe worden uitgebreid met een ligboxenstal die niet zal worden onderkelderd. De hiervoor benodigde graafactiviteiten kunnen tot aantasting van eventueel aanwezige archeologische waarden leiden. Het onderzoek was gericht op de vaststelling of dergelijke waarden in het plangebied aanwezig kunnen zijn en bestond uit een bureauonderzoek en een veldonderzoek door middel van boringen.</p><p>In het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel is uitgegaan van een lage tot middelhoge kans op resten uit de steentijd en een middelhoge tot hoge kans op resten uit de periode bronstijd tot de late middeleeuwen. Dergelijke resten worden respectievelijk verwacht in de top van door veen en/of klei afgedekt dekzand en in dicht aan het oppervlak gelegen klei-afzettingen.</p><p>Uit de resultaten van het booronderzoek blijkt dat in het plangebied dekzand aanwezig is op een diepte van ongeveer drie meter beneden het maaiveld. In de top van dit dekzand zijn deeltjes verkoolde plantenresten gevonden die een aanwijzing vormen voor menselijke activiteiten in het gebied in de steentijd. Of in het plangebied een nederzetting uit deze periode aanwezig is, is niet bekend. Nader onderzoek hiernaar is niet nodig omdat de voorgenomen bodemingrepen niet tot aan het dekzand zullen reiken.</p><p>Boven het dekzand is veen aangetroffen dat naar boven toe overgaat in een kleipakket dat wordt onderbroken door talrijke veenlaagjes van uiteenlopende dikte. Waarschijnlijk bestaan deze laagjes uit her-afgezet veen. Het ontstaan hiervan hangt waarschijnlijk samen met de ligging van het plangebied aan de rand van het voormalige Birstumermeer. De toenmalige ligging in dit meer betekent dat het plangebied in de late middeleeuwen en de nieuwe tijd niet geschikt is geweest voor bewoning. De ten zuiden van het plangebied gelegen terp loopt dan ook niet door tot in het plangebied. De iets verhoogde ligging is ontstaan door het opbrengen van klei die is uitgegraven voorafgaande aan de bouw van de pal ten zuiden van het plangebied gelegen stal.</p><p>Omdat de geplande werkzaamheden niet tot in het dekzand reiken, er geen terplagen zijn aangetroffen en het gebied in de late middeleeuwen en de nieuwe tijd ongeschikt was voor bewoning, geven de resultaten van het uitgevoerde onderzoek geen aanleiding tot het adviseren van beschermende en/of beperkende maatregelen of archeologisch vervolgonderzoek.</p>