Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Gemeenteweg 51, Staphorst, gemeente Staphorst (OV). Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Gemeenteweg 51, Staphorst, gemeente Staphorst (OV).

<p>Laagland Archeologie heeft in augustus 2025 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de Gemeenteweg 51 te Staphorst.<br>Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de geplande bouw van vier nieuwe woningen.<br>Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003.<br>Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen.<br>Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.<br>Het plangebied ligt in een zone met dekzandwelvingen. Tussen 3850 en 2750 voor Chr.<br>raakte het gebied bedekt met veen en was bewoning nagenoeg onmogelijk. Pas vanaf ongeveer 1600 werd het veen ontgonnen. Het huidige Staphorst is rond deze tijd ontstaan als een veenontginningsdorp. Door de ontginningen is het veen nu nagenoeg verdwenen en dagzoomt dekzand weer. Vermoedelijk is ter hoogte van het plangebied een eerddek aanwezig, dat na de ontginningen is aangebracht voor landbouwdoeleinden. In de wijde omgeving zijn zeer weinig archeologische resten geregistreerd. Het plangebied is op geraadpleegde topografische kaarten tot op de dag van vandaag onbebouwd gebleven. In het plangebied worden resten uit de Nieuwe Tijd (van na 1600) verwacht. Dit betreft mogelijk resten van bebouwing of sporen van terreininrichting. Resten uit andere perioden worden niet verwacht.<br>Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zo nodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen.<br>In het zuidoostelijke plangebied is nog sprake van een intact eerddek met daaronder een grotendeels intacte podzolbodem. In de overige boringen is de bodem tot in de C horizont verstoord. Voor wat betreft het zuidoostelijke plangebied wordt het verwachtingsmodel gehandhaafd, zij het dat vroegere bebouwing niet waarschijnlijk lijkt, gezien de nog intacte bodemopbouw. Sporen van erfinrichting kunnen wel bewaard zijn gebleven. Dergelijke resten zijn vanuit archeologisch oogpunt van beperkte waarde. We adviseren daarom geen vervolgonderzoek, maar adviseren wel uitdrukkelijk om leden van de archeologische werkgemeenschap SWARS tijdens de ontgravingen gelegenheid te geven tot het doen van waarnemingen.<br>Dit advies is overgenomen door de bevoegde overheid, de gemeente Staphorst. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, dr. O. Satijn.<br>Mochten tijdens de werkzaamheden archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).</p>