Bouwhistorische Quickscan Bernarduskerk te Made

De Bernarduskerk (1870) aan de Kerkstraat 8 in Made is een driebeukige neogotische kruisbasiliek, ontworpen door J.A. Verheijen. De oorspronkelijk voorziene vrijstaande toren werd om kostenredenen niet gebouwd; in plaats daarvan kreeg de kerk een vierkante daktoren met leien spits. Het complex ligt samen met de pastorie terug op het perceel aan een bomenrijk kerkplein; later zijn een voorportaal (1937) en een Mariakapel (1937) toegevoegd.
Het exterieur bestaat uit donkerrode baksteen met steunberen, spaarvelden (o.a. rondboogfries in de lichtbeuk) en leien daken in maasdekking; de vijfhoekige absis en zijbeuken hebben respectievelijk zadel- en lessenaarsdaken. Vensters zijn merendeels spitsboogramen met traceringen; delen van montanten/traceringen zijn vermoedelijk in schokbeton (na oorlogsschade 1944). Constructief rust de kerk op dragende gemetselde wanden en bundelpijlers met een houten gordingenkap en nokstijlspanten.
Interieurontwikkeling in fasen: 1876–1912 plaatsing van (zij-)altaren, orgel, banken en polychromie/mozaïek; 1908–1909 gebrandschilderde ramen (Jozef Menke); 1936–1937 portaal en doopkapel (Jos Donders); 1942 cv-ruimte met schoorsteen; 1952 nieuw orgel (Vermeulen); 1965 grote modernisering met verwijdering van veel neogotisch meubilair en uitbreiding sacristieën (architecten Valk); 1983 gedeeltelijke terugplaatsing meubilair en banken; 1988–1992 renovaties en ophoging hoofdaltaar met omloop.