Garreweersterweg te Appingedam (gem. Groningen)

<p>Resultaten bureauonderzoek</p><p>
In januari 2025 heeft Antea Group in opdracht van Enexis Netbeheer B.V. een bureauonderzoek uitgevoerd voor het leidingtracé aan de Garreweersterweg 16 te Appingedam. Het onderzoek had als doel een archeologische verwachting op te stellen voor de geplande werkzaamheden aan laag‑ en middenspanningskabels en de aanleg van een nieuw transformatorstation. Het tracé is 635 meter lang, waarvan 628 meter in open ontgraving is uitgevoerd.</p><p>
Historisch kaartmateriaal en de gemeentelijke beleidskaart bevestigen een hoge archeologische verwachting voor resten vanaf de late ijzertijd tot en met de nieuwe tijd, met nadruk op het aantreffen van middeleeuwse en latere bewonings- en agrarische resten. De ligging op getij‑afzettingen en een getij‑inversierug ondersteunt deze verwachting, mede doordat nabij liggende wierden vergelijkbare perioden vertegenwoordigen.</p><p>
Binnen het plangebied wordt slechts beperkte bodemverstoring verwacht; de bouwvoor is circa 0,5 meter dik, met daaronder natuurlijke kleiafzettingen waarin archeologische resten kunnen voorkomen. Omdat veel delen van het tracé niet samenvallen met bestaande kabelbedden, is de kans op een intacte bodem groot. Alleen op kruisingen met bestaande gas- en waterleidingen kan de bodem verstoord zijn.</p><p>
Gezien de hoge archeologische verwachting voor het volledige tracé — en in het bijzonder voor de zone van de verdwenen boerderij — adviseert Antea Group om alle geplande werkzaamheden, inclusief de aanleg van het transformatorstation, onder archeologische begeleiding uit te voeren volgens protocol 4003 (proefsleuven, variant archeologische begeleiding). Het bevoegd gezag, zijnde de gemeente Eemsdelta, heeft dit advies overgenomen.</p><p>

Resultaten proefsleuvenonderzoek</p><p>
Tijdens de uitvoering bleek de bodem over het gehele tracé grotendeels intact en consistent van opbouw. Onder de circa 0,5 m dikke bouwvoor werden uitsluitend natuurlijke lagen aangetroffen, bestaande uit jonge klei, een dun humeus bandje, een pakket oudere klei en daaronder veen. In één profiel is een inversierug herkend, wat goed past bij de landschappelijke interpretatie van het gebied als een getij‑inversierug. Vanwege de slechte begaanbaarheid van de werkputten is niet duidelijk of deze getij-inversierug op meer plekken zit, maar die wordt wel verwacht. </p><p>

Archeologische sporen of vondsten zijn echter nergens waargenomen. Slechts op één locatie werd een verstoring gedocumenteerd, geïnterpreteerd als een relatief recente ontwateringsgreppel. Een soortgelijke verstoring was 30 meter verderop zichtbaar in dezelfde werkput. en bij enkele kruisingen met bestaande leidingen was sprake van lokale bodemverstoring. Het laatste deel van het tracé kon door hoog grondwater niet volledig worden gedocumenteerd, maar ook daar zijn geen archeologische indicatoren vastgesteld.</p><p>

In de omgeving van het plangebied zijn weinig eerder archeologische onderzoeken uitgevoerd. De meeste onderzoeken betreffen bureauonderzoeken en enkele booronderzoeken. Hoewel de resultaten van het huidige onderzoek afwijken van de hoge verwachting uit het bureauonderzoek, sluiten zij goed aan bij eerdere onderzoeken in de directe omgeving en binnen de archeoregio. Ook bij andere projecten langs de Garreweersterweg en in het kweldergebied rond Appingedam blijkt dat ondanks een landschappelijk gunstige ligging nabij wierden en inversieruggen archeologische resten vaak ontbreken of slechts diffuus aanwezig zijn. </p><p>

Advies Antea Group</p><p>

Het uitgevoerde onderzoek aan de Garreweersterweg te Appingedam is uitgevoerd conform protocol 4003 (proefsleuvenonderzoek, variant archeologische begeleiding). Binnen het onderzochte tracé zijn geen archeologisch relevante resten aangetroffen. Op basis van de resultaten van het veldonderzoek wordt geadviseerd om de huidige archeologische waarde in de omgeving van het plangebied te handhaven. </p><p>

Revisiebeheer</p><p>
Het bevoegd gezag, in deze de gemeente Groningen, is op 19-3-2026 akkoord gegaan met het eindrapport. Onderhavig rapport betreft dan ook de definitieve versie.</p>