Nissewaard Toldijk. Een Archeologische Begeleiding van de aanleg van een duiker in de Toldijk.

<p>In opdracht van de gemeente Nissewaard heeft het Bureau Oudheidkundig Onderzoek Rotterdam (BOOR) een archeologisch onderzoek uitgevoerd in het plangebied ‘Toldijk 30’ te Hekelingen, gemeente Nissewaard. Het onderzoek bestond uit het begeleiden van de ontgraving van een deel van de Toldijk ten behoeve van de plaatsing van een duiker. De duiker door de Toldijk is in een gedeeltelijk open ontgraving aangelegd en verbindt de waterpartijen ten oosten van de dijk in de polder Oude Uitslag van Putten met die ten westen ervan in de polder Klein Schuddebeurs.</p><p>De archeologische begeleiding heeft zich grotendeels beperkt tot het documenteren van het profiel door de Toldijk door middel van grondboringen. In totaal zijn 9 boringen met een onderlinge afstand van maximaal 5 meter geplaatst, waarbij tevens boringen zijn geplaatst ten westen en ten oosten van de Toldijk om de natuurlijke afzettingen in kaart te brengen.</p><p>Het bovenste deel van het profiel bestaat uit kleiophogingen die (deels) zijn geïnterpreteerd als een dijklichaam. De oudste kleiophogingen in het profiel zouden in theorie nog tot een verhoogd woonerf kunnen behoren - in navolging van de 12e -eeuwse vindplaatsen langs de Toldijk en de Gaddijk - maar het ontbreken van nederzettingsafval wijst daar niet op. Op basis van het profiel is vastgesteld dat de oudste kern van de dijk onder het westelijk talud van de huidige dijk ligt. De oudste dijkophogingen zijn aangebracht direct op het veen van het Hollandveen Laagpakket en vormden een dijklichaam met een vermoedelijke breedte van circa 9 meter. Er zijn te weinig gegevens voorhanden om een reconstructie te maken van de hoogte van deze oudste kern. Een rietmonster uit de kern leverde een datering op in de tweede helft van de 11e en de eerste helft van de 12e eeuw, aanzienlijk ouder dus dan de oudste vermelding (1431) van de Toldijk in historische bronnen. Over de ontwikkeling van de dijk vanaf de 11e - 12e eeuw zijn, door het ontbreken van (daterend) vondstmateriaal uit het dijklichaam, te weinig gegevens voorhanden. Wel kan worden vastgesteld dat de oudste kern van de dijk zich westelijker bevond dan de ‘as’ van de huidige dijk. Uitbreiding van de dijk heeft dus voornamelijk richting het oosten plaatsgevonden.</p><p>Met de constatering dat de Toldijk een 11e - 12e eeuwse voorganger heeft - of de oudste fase van de dijk uit deze periode stamt - én de constatering dat deze direct op het veen is aangelegd, kan tevens een aantal vindplaatsen uit de Late Middeleeuwen langs de Toldijk en de Gaddijk beter worden begrepen. Vermoedelijk lagen deze vindplaatsen langs de dijk die in oorsprong ouder blijkt te zijn dan de historische bronnen deden vermoeden.</p>