Plangebied Motte De Singel te Bruchem, gemeente Zaltbommel ; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (karterend booronderzoek) Plangebied Motte De Singel te Bruchem, gemeente Zaltbommel ; archeologisch vooronderzoek: een inventariserend veldonderzoek (karterend booronderzoek)

<p><p>In opdracht van Woonstichting De Kernen heeft RAAP in augustus 2020 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een inventariserend veldonderzoek (karterend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Motte De Singel te Bruchem in de gemeente Zaltbommel (figuur 1).<br><p>Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning. Tijdens het onderzoek dient informatie verzameld te worden over de ligging van resten van het voormalige adellijke huis te Bruchem ten behoeve van het opstellen van een bouwplan. Het veldonderzoek is uitgevoerd in twee dagen, op 19 en 20 augustus 2020.<br><p>In het plangebied zijn 30 boringen verricht, hoofdzakelijk in een grid van 20 bij 25 m in vijf oostwest georiënteerde raaien, overeenkomend met een boordichtheid van twintig boringen per hectare. Tijdens het booronderzoek is tevens een groot aantal oppervlaktevondsten verzameld.<br><p>Op basis van het onderzoek is duidelijk geworden dat zich in het plangebied inderdaad resten bevinden van de gracht rond de geëgaliseerde woonheuvel waarop in de late middeleeuwen het adellijke huis te Bruchem was gesitueerd. Archeologische resten op en rond het terrein van de voormalige heuvel, die zich in en onder een oude woongrond bevinden, maken duidelijk dat de bewoning ter plaatse een aanvang nam in de volle middeleeuwen, omstreeks 1000 na Chr. of iets eerder. De aard van deze bewoning is vooralsnog onduidelijk. Het kan zowel gaan om resten van een agrarische voorganger van het adellijke huis te Bruchem, om een op de voorburcht gelegen bijbehorende boerder ij als om een combinatie van beide. Er moet vooralsnog vanuit gegaan worden dat zich in het hele plangebied behoudenswaardige archeologische resten uit de middeleeuwen bevinden.<br><p>Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Hieronder dienen niet alleen bodemingrepen, maar ook ophoging te worden verstaan. Door ophoging wordt het niveau waarop archeologische sporen zich bevinden luchtdicht afgesloten en veranderd het vochtregime in de bodem, als gevolg waarvan de ondergrond verblauwd/vergrijsd en archeologische grondsporen vervagen of zelfs onzichtbaar worden.1 Een proces waarvoor vooral de kleigronden in het rivierengebied gevoelig zijn.<br><p>Geadviseerd wordt om de woningbouw zo te plannen dat een zo gering mogelijke verstoring van archeologische resten plaatsvindt. Om dit mogelijk te maken, is aanvullende informatie met betrekking tot de archeologische resten noodzakelijk. Daarom wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming een vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen in de vorm van een waarderend onderzoek. Dit onderzoek dient meer inzicht te geven in de aard, omvang, datering, diepteligging, gaafheid, conservering en waarde van deze archeologische resten. Dit onderzoek kan bestaan uit een proefsleuvenonderzoek.<br><p>Tevens wordt aanbevolen om in het ontwerp van de woningbouwlocatie de grachtengordel van het historische huis te Bruchem in te passen en zichtbaar te maken en tevens de geëgaliseerde woon/kasteelheuvel (gedeeltelijk) te herstellen, bijvoorbeeld in de vorm van een groen- en/of retentievoorziening.</p>