Sporen van Huis Schoonbroek te Apeldoorn, gemeente Apeldoorn; een archeologisch proefsleuvenonderzoek en een archeologische opgraving Sporen van Huis Schoonbroek te Apeldoorn, gemeente Apeldoorn; een archeologisch proefsleuvenonderzoek en een archeologische opgraving

<p><b><h4>Inleiding</b></h4> <p>In opdracht van de gemeente Apeldoorn heeft RAAP van 29 november tot en met 1 december 2021 een archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in het plangebied Tweelingenlaan te Apeldoorn in de gemeente Apeldoorn. Naar aanleiding van de resultaten van het proefsleuvenonderzoek is aansluitend van 7 december tot en met 15 december een archeologische opgraving uitgevoerd in het plangebied.<br>Het voornaamste doel van het onderzoek was het veiligstellen van de wetenschappelijke informatie (behoud ex situ).<br><p>In de jaren ?90 van de vorige eeuw zijn reeds opgravingen uitgevoerd ten noorden van de onderzoekslocatie. Hierbij zijn de funderingen opgegraven van een bakstenen, rechthoekig gebouw, een omringende gracht, een houten brug en een kleine houten sluis voor waterregulering in de gracht.<br>Dendrochronologische datering van de brugpalen plaatst de bouw rond 1347. Het toponiem voor dit gebouw is, op basis van historische bronnen, Huis Schoonbroek.</p><p><b><h4>Landschap</b></h4> <p>Op de gemeentelijke verwachtingskaart uit 2012 ligt het plangebied op laaggelegen terrasresten van uitspoelingswaaiers met beekeerdgronden (afgedekt door een kleidek). De natuurlijke ondergrond in het plangebied bestaat uit matig fijn, licht siltig geelbruin zand en de top is gemiddeld vanaf circa 6,3 - 6,4 m +NAP (gemiddeld 1 m -mv) aanwezig. In deze laag is zand met veel ijzervlekken en redelijk veel grind aanwezig. Het aanwezige ijzer wijst op de invloed van grondwater in het gebied. Het grind is een overblijfsel van afspoeling van de stuwwal. Langs de oostzijde van het plangebied is bovenop de natuurlijke ondergrond een akkerlaag opgeworpen. Vondsten uit de intacte akkerlaag wijzen op een datering na 1500. De jongere ophogingen, ook wel menglagen, dateren op basis van aardewerk- en tegelfragmenten uit de twintigste eeuw.</p><p><b><h4>Archeologie</b></h4> <p>In het onderzoeksgebied zijn belangrijke vondsten gedaan die horen bij het laatmiddeleeuwse Huis Schoonbroek. De resten van een gracht, een parallel lopende greppel en een hooimijt maken deel uit van het omgrachte erf uit de veertiende eeuw. De topvondst van de opgraving was een stuk onverbrande leisteen met daarin gegraveerd een tekening van de zijkant van het mogelijke hoofdgebouw. Deze blauwdruk van het gebouw kan vrijwel één op één worden geprojecteerd op de rechthoekige compacte zaalbouw die reeds bekend is uit de oude opgravingen. De vondst van veel verbrand leisteen wijst op verbranding van het gebouw en de vondst van steengoed en een ijzeren schop met merktekens wijst overeenkomstig met de historische bronnen op een datering in de veertiende eeuw. Huis Schoonbroek heeft maar kortstondig bestaan.<br><p>Binnen het onderzoeksgebied zijn pas vanaf de achttiende eeuw weer aanwijzingen voor activiteiten in de vorm van zandwinning. Dit is heel herkenbaar door de vele korte greppels in een strook langs de zuidzijde van het terrein. De greppels worden begrensd door verschillende sloten en op de kadastrale minuut uit 1832 staat dit deel ingetekend als hakhoutbos.<br><p>De opgraving heeft in geringe mate bijgedragen aan het onderzoeksthema Netwerken en Infrastructuur uit de NOaA 2.0. De andere onderzoeksthema's kunnen met voorliggend onderzoek niet aangevuld worden.</p>