การพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาให้เหมาะสมและสอดคล้องกับการดำเนินชีวิตของมารดาวัยรุ่น

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาให้เหมาะสมและสอดคล้องกับการดำเนินชีวิตของมารดาวัยรุ่น โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี มีวิธีดำเนินการวิจัย 5 ขั้นตอน คือ 1) การศึกษาแนวคิดทฤษฎีจากเอกสาร เพื่อกำหนดเป็นกรอบแนวคิดในการวิจัย 2) การศึกษาสภาพการดำเนินชีวิตของมารดาวัยรุ่นหลังคลอดด้วยวิธีวิจัยเชิงสำรวจ โดยมีประชากร ในการศึกษา คือ มารดาวัยรุ่นในอำเภอบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จำนวน 183 คน โดยมีกลุ่มตัวอย่าง เป็นมารดาวัยรุ่นจำนวน 126 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามการดำเนินชีวิตของมารดาวัยรุ่น สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ความถี่ ค่าเฉลี่ย ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ Pearson Chi-square ในการวิเคราะห์หาความสัมพันธ์ของตัวแปร 3) การศึกษารูปแบบการศึกษาของมารดาวัยรุ่นในปัจจุบัน โดยทำการศึกษาจากสถานศึกษาที่มีแนวปฏิบัติที่ดีที่สุด 1 แห่ง โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ศึกษาด้วยวิธีการการสัมภาษณ์เชิงลึก 4) ศึกษาแนวทางในการพัฒนารูปแบบการศึกษาที่เหมาะสมและสอดคล้องกับการดำเนินชีวิตของมารดาวัยรุ่นโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ และเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 16 ท่าน และ 5) วิเคราะห์ผลการศึกษาและสังเคราะห์ร่างข้อเสนอเชิงนโยบาย ผลการวิจัย พบว่า มารดาวัยรุ่น ร้อยละ 84 ไม่ได้รับการศึกษาต่อภายหลังการคลอด แต่ทั้งนี้มารดาวัยรุ่นมีการปรับตัวในการดำเนินชีวิตอยู่ในระดับดี และยังพบว่าลักษณะส่วนบุคคลและการสนับสนุนทางสังคม มีความสัมพันธ์กับการปรับตัวในการดำเนินชีวิตและการวางแผนในอนาคตของมารดาวัยรุ่น นอกจากนี้ทางโรงเรียนยังมีระบบโรงเรียนให้การช่วยเหลือและติดตามเยี่ยมภายหลังจากคลอดบุตร และรูปแบบการจัดการศึกษาที่ได้จากการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิสามารถจำแนกได้เป็น 2 ลักษณะ คือ 1) การศึกษาในระบบโรงเรียนสำหรับมารดาวัยรุ่น และ 2) การจัดการศึกษาเพื่อการมีงานทำสำหรับมารดาวัยรุ่น ข้อเสนอแนะจากการศึกษา คือ เสนอให้ผู้บริหารสถานศึกษาพัฒนากลไกในระดับโรงเรียนที่เข้มแข็ง และสร้างแนวปฏิบัติในการช่วยเหลือมารดาวัยรุ่นให้ชัดเจน ตลอดจนแนวทางการประสานทีมสหวิชาชีพ เข้ามาร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการแก้ไขปัญหาในระดับปัจเจกบุคคล และการผสมผสานรูปแบบการศึกษาตามอัธยาศัย ผนวกเข้าไปในการศึกษา ทางเลือก เพื่อให้เกิดสังคมแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต และหน่วยงานสถาบันพัฒนาฝีมือแรงงานเข้ามามีบทบาท เพื่อให้เกิดการพัฒนาสร้างอาชีพที่มีความชัดเจนอย่างเป็นรูปธรรม อีกทั้งการประสานหน่วยงานภาคเอกชน บริษัทต่างๆ เข้าร่วมเป็นเครือข่าย สำหรับเป็นแหล่งฝึกอาชีพและเป็นหน่วยงานรองรับการมีงานทำสำหรับมารดาวัยรุ่น