ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการบริจาคอาหาร

ปัจจุบันปัญหาขยะอาหารถือเป็นปัญหาที่ส่งผลกระทบทั้งในระดับประเทศและระดับโลกและมีแนวโน้มที่เพิ่มมากขึ้น เนื่องจากในแต่ละปีมีปริมาณขยะอาหารเกิดขึ้นกว่า 1,300 ล้านตัน หรือ 1 ใน 3 ของอาหารที่ผลิตได้ทั่วโลกซึ่งถือว่าเป็นปริมาณที่เยอะมาก เมื่อมีขยะอาหารปริมาณมากก็ย่อมส่งผลให้เกิดผลกระทบต่าง ๆ ตามมาอีกมากมาย เช่น ขยะอาหารกลายเป็นแหล่งสะสมและแพร่เชื้อโรค รวมถึงส่งกลิ่นเหม็นเน่าอันส่งผลต่อสุขลักษณะของประชาชน เป็นต้น องค์การสหประชาชาติได้ตระหนักถึงผลกระทบต่าง ๆ ที่ตามมาจากปัญหาขยะอาหารจึงมีการจัดทำเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals : SDGs) โดยมีการตั้งเป้าหมายไว้ในเป้าหมายย่อยที่ 12.3 ว่าให้ประเทศต่าง ๆ ลดปริมาณขยะอาหาร (food waste) ของโลกลงครึ่งหนึ่งในระดับค้าปลีกและผู้บริโภค และลดการสูญเสียอาหาร (food loss) ตลอดการผลิตและห่วงโซ่อุปทาน รวมถึงการสูญเสียหลังการเก็บเกี่ยวภายในปี พ.ศ. 2573 เมื่อมีอาหารส่วนเกินเกิดขึ้นแล้ว วิธีการที่ดีที่สุดที่จะป้องกันหรือเบี่ยงเบนไม่ให้อาหารส่วนเกินนั้นถูกนำไปทิ้งและกลายเป็นขยะอาหาร คือ การนำอาหารส่วนเกินไปบริจาคให้แก่องค์กรสาธารณะ ธนาคารอาหารหรือผู้ที่ต้องการ ซึ่งถือเป็นการจัดสรรอาหารที่ยังสามารถบริโภคได้อยู่ให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อไปอันเป็นการป้องกันการเกิดขยะอาหารและลดปริมาณขยะอาหารไปด้วยภายในเวลาเดียวกัน อย่างไรก็ดี การบริจาคอาหารยังคงมีประเด็นทางกฎหมายที่สำคัญอยู่หลายประการ อันเป็นอุปสรรคและมีผลกระทบต่อการบริจาคที่ควรต้องพิจารณา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในประเด็นเรื่องการให้ความคุ้มครองความรับผิดสำหรับการบริจาคอาหาร ซึ่งถือเป็นอุปสรรคที่มีความสำคัญมากที่สุด เนื่องจากผู้บริจาคอาหารมักเกรงกลัวต่อความรับผิดในทางแพ่งและความรับผิดในทางอาญาที่อาจเกิดขึ้นในกรณีที่อาหารที่นำไปบริจาคนั้นก่อให้เกิดความเสียหายหรือเป็นอันตรายต่อผู้รับบริจาค ด้วยเหตุดังกล่าว จึงควรมีบทบัญญัติทางกฎหมายที่ให้ความคุ้มครองความรับผิดสำหรับการบริจาคอาหารอย่างเหมาะสมเพื่อเป็นการจูงใจให้มีการบริจาคอาหารเพิ่มมากขึ้นอันเป็นการแก้ไขปัญหาขยะอาหารได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน การค้นคว้าอิสระฉบับนี้จึงมุ่งที่จะศึกษาเกี่ยวกับปัญหาและผลกระทบที่เกิดขึ้น จากขยะอาหาร การลดปริมาณขยะอาหารด้วยการนำอาหารส่วนเกินไปบริจาค หลักการพื้นฐาน ของการบริจาคอาหาร กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการบริจาคอาหาร มาตรฐานความปลอดภัยของอาหาร ที่จะนำไปบริจาค การระบุฉลากวันที่ รวมถึงการคุ้มครองความรับผิดสำหรับการบริจาคอาหาร โดยนำกฎหมายและมาตรการส่งเสริมที่เกี่ยวข้องกับการบริจาคอาหารของต่างประเทศ อันได้แก่ สหภาพยุโรป ประเทศฝรั่งเศสและประเทศสหรัฐอเมริกามาศึกษา วิเคราะห์ และเปรียบเทียบกับกฎหมายของประเทศไทยเพื่อเป็นแนวทางในการแก้ไขปรับปรุงกฎหมายของประเทศไทยที่มีอยู่ ในปัจจุบันให้มีบทบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับการบริจาคอาหาร หรือเป็นแนวทางในการออกกฎหมาย หรือมาตรการใหม่ ๆ อันเป็นการสนับสนุนส่งเสริมและรับรองการบริจาคอาหารรวมไปถึงการให้ความคุ้มครองแก่ผู้บริจาคอาหาร ทั้งนี้ เพื่อให้ประเทศไทยสามารถแก้ไขปัญหาขยะอาหารได้อย่างยั่งยืนและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นต่อไป