Archeologisch bureauonderzoek in het kader van de MER Maritieme Servicehaven Noordelijk Flevoland

<p>In het kader van de ontwikkeling van de Maritieme Servicehaven Noordelijk Flevoland ten zuiden van Urk wordt door Antea Group een Provinciaal Inpassingsplan (PIP) en bijbehorend milieueffectrapport (MER) opgesteld. In de Notitie Reikwijdte en Detailniveau Maritieme Servicehaven Noordelijk Flevoland is aangegeven dat voor het MER in ieder geval een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd wordt waarbij het effect van de voorgenomen ingrepen op archeologische resten wordt onderzocht. Het bureauonderzoek is uitgevoerd in april 2016. </p><p>De maritieme servicehaven wordt gerealiseerd ten zuiden van Urk, buitendijks, en krijgt een oppervlakte van circa 10 ha. Het grootste deel van het gebied ligt in het IJsselmeer, een klein deel van het plangebied ligt tot over de dijk (Zuidermeerdijk). </p><p>De archeologische verwachting binnen het plangebied is vrij specifiek: er kunnen met name scheepswrakken en, op een dieper niveau, steentijdvindplaatsen worden aangetroffen. Eerder onderzoek heeft uitgewezen dat de kans op steendtijdvindplaatsen op het droge deel van het plangebied echter klein is.</p><p>Wat betreft het effect op (eventueel) aanwezige vindplaatsen kan gesteld worden dat uitvoeringsvariant 'U-vorm' gunstiger uitpakt dan 'L-vorm', om de eenvoudige reden dat het ruimtebeslag en daaraan gerelateerde verstoring bij de eerste variant geringer is.</p><p>Binnen het plangebied is één scheepswrak reeds bekend, de IJsselmeer Urk 1, een platbodem uit de eerste helft 20e eeuw. In 2007 is een verkenning uitgevoerd naar dit wrak. Hoewel het scheepswrak een redelijk tot goede fysieke kwaliteit heeft en het de laatste periode in de geschiedenis van de Zuiderzee vertegenwoordigt, wordt geadviseerd de vindplaats niet als behoudenswaardig aan te merken. De informatiewaarde van een bewust afgeschonken 20e -eeuwse platbodem, een type waarvan al veel informatie voorhanden is, wordt niet voldoende geacht om de vindplaats als behoudenswaardig aan te merken. </p><p>Wel is het te overwegen om in de periode tot dat de daadwerkelijke werkzaamheden van de bouw van de Maritieme Servicehaven starten amateur-onderwaterarcheologen (LWAOW) de kans te geven het wrak te onderzoeken. </p><p>Geadviseerd wordt – ongeacht de keuze voor een uitvoeringsvariant – voor het droge deel van het plangebied geen archeologisch vervolgonderzoek uit te voeren. Voor het natte deel wordt geadviseerd archeologisch vervolgonderzoek in de vorm van een Inventariserend Veldonderzoek Opwater door middel van side scan sonar en mulitibeam echoloding, met name bedoeld voor het opsporen van scheepswrakken. Voor het opsporen van steentijdvindplaatsen binnen het natte deel zijn deze methoden echter niet geschikt. In theorie kunnen met een intensief opwater booronderzoek dergelijke vindplaatsen wel worden opgespoord, maar dergelijk onderzoek is voor zo'n groot plangebied dermate kostbaar dat de vraag gesteld kan worden is of de kosten er van tegen de (maatschappelijke) baten opwegen. Deze afweging is aan het bevoegd gezag.</p>