Waardsedijk 40, Snelrewaard (gemeente Oudewater)

<p>ADC ArcheoProjecten heeft in oktober 2018 een bureauonderzoek uitgevoerd naar de aanwezigheid van (mogelijke) archeologische waarden op de locatie Waardsedijk 40 in Snelrewaard, gemeente Oudewater. De aanleiding van het onderzoek is het opstellen van een ruimtelijke onderbouwing ten behoeve van het herbestemmen van het perceel naar een woonperceel.<br>Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit volgt dat plangebied landschappelijk gezien is gelegen in een rivierkom ten noorden van de Hollandsche IJssel, een zijtak van de Lek die ontstond in de Midden-Romeinse tijd. De bodemopbouw zal bestaan uit een opeenvolging van lagen/pakketten veen en komklei. Op grond van de natte omstandigheden waarin zij gevormd zijn, is het niet aannemelijk dat zij tot de grootschalige ontginningen in de 13e eeuw een ondergrond vormden voor bewoning. Wel werden de komgebieden extensief gebruikt, als hooi- of weiland, als griend of als eendenkooi. De kans op het aantreffen van archeologische resten uit de periode tot de Late Middeleeuwen wordt evenwel gering geacht.<br>Aan de rivieractiviteit van de Hollandsche IJssel kwam na de aanleg van rivierdijken en de afdamming van de Hollandse IJssel in 1285 na Chr. (Dam bij Klaphek) nagenoeg een einde. Als gevolg van het lagere waterpeil werd het mogelijk de aangrenzende komgebieden te ontwateren en op grote schaal te ontginnen. Hierbij fungeerde de Hollandsche IJssel als ontginningsbasis en ontstond onder meer het ter plaatse van het plangebied gelegen ontginningsblok Snelrewaard.<br>Langs de rivierdijk werden boerderijen gesticht. Hoewel uit historische kaarten niet altijd precies is af te leiden op welke percelen boerderijen hebben gestaan, zijn er in het plangebied geen aanknopingspunten voor de aanwezigheid van een erf. Vermoedelijk kende het een agrarisch grondgebruik.<br>In 1672 werd om de Franse troepen onder Lodewijk XIV tegen te houden de Oude Hollandse Waterlinie inricht. Hiertoe werden diverse verdedigingswerken aangelegd, waaronder de ‘Linie van de Pleit’. Deze werd dwars op de Hollandsche IJssel aangelegd, met in de uiterwaarden een bastion en binnendijks aan beide dijken een half-bastion uit 1796. Het meest noordelijke halfbastion heeft ter plaatse van het plangebied gelegen. Vanaf 1816 werd de Linie van de Pleit ten gevolge van de aanleg van de oostelijker gelegen Nieuwe Hollandse Waterlinie opgeheven. Uit de geraadpleegde kaarten blijkt dat het aardwerk in latere perioden is afgegraven en de gracht grotendeels gedempt. Mogelijk zijn in de bodem echter nog sporen van het half-bastion terug te vinden. Indien aanwezig zullen deze (deels) zijn aangetast door de aanleg van een erf en de oprichting van agrarische bebouwing in de jaren 70 en 90 van de vorige eeuw.</p>