Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. proefsleuven Nieuwe Rijn 14, Leiden Gemeente Leiden

Archeologisch onderzoeksbureau IDDS Archeologie heeft op 29 en 30 maart 2021 een Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. Proefsleuven uitgevoerd aan de Nieuwe Rijn 14 in Leiden, gemeente Leiden. De aanleiding voor dit onderzoek is de geplande realisatie van een uitbouw achter het pand Nieuwe Rijn 14. De rest van het pand wordt intern verbouwd, waarbij geen bodemingrepen plaatsvinden. De uitbouw wordt gerealiseerd in een gebied dat op de Archeologische Monumentenkaart (AMK) een zeer hoge archeologische waarde heeft (monumentnr. 6069). Dit terrein omvat de restanten van het laatmiddeleeuwse mottekasteel “De Burcht”. Direct ten noordoosten van het plangebied bevindt zich de grens van het rijksbeschermde monument. Vanuit het vigerende bestemmingsplan “Binnenstad” (2019) en de hier geldende Omgevingsverordening van de provincie Zuid-Holland geldt een verbod op bodemverstoringen dieper dan 30 cm onder het maaiveld. Om de uitbouw mogelijk te maken op deze locatie zonder de burchtheuvel onnodig te verstoren, is de opdrachtgever voornemens om de nieuwbouw te realiseren zonder heipalen en op de funderingen van het voormalige achterhuis. Dit achterhuis is gebouwd in de tweede helft van de 14e eeuw als zeer representatief, stenen gebouw (Orsel 2019). Het is gesloopt in 1927. Of de funderingen van de achterbouw geschikt zijn om nieuwbouw op te plegen is nog onbekend en zal moeten worden bepaald door een constructeur. Het doel en de vraagstelling voor dit onderzoek was specifiek gericht op de funderingen van de 14e-eeuwse bebouwing. Het onderzoek heeft aangetoond dat het hele 14e-eeuwse gebouw was onderkelderd. Hierdoor is er geen sprake van 14e-eeuwse funderingen, maar wel van 14e-eeuwse keldermuren. Langs de bestaande bebouwing van Nieuwe Rijn 13 en 14 is de keldermuur vlak onder het maaiveld aangetroffen. Waar tegenwoordig geen bebouwing meer staat is de muur dieper weggebroken, of geheel weggebroken zoals in de zuidoosthoek. De keldervloer is nog (gedeeltelijk) aanwezig, maar heeft een datering in de 17e eeuw.
Door de hoge mate van zeldzaamheid en informatiewaarde in combinatie met het nog lopende bouwhistorische onderzoek, maakt dat de aangetroffen resten van de kelder behoudenswaardig worden geacht.