Archeologisch bureauonderzoek Molenakker 5 te Boekel (gemeente Boekel)

In oktober en november 2023 is door Aeres Milieu een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor plangebied de
Molenakker 5 te Boekel in de gelijknamige gemeente. Aanleiding voor het laten uitvoeren van dit bodemonderzoek betreft de
aanvraag van een omgevingsvergunning in het kader van te realiseren nieuwbouw. De nieuwe bebouwing wordt voorzien van
onderkeldering met een maximale verstoringsdiepte van 2,2 meter beneden maaiveld. De verwachting is dan ook dat bij het
uitgraven van de bouwputten en sloopwerkzaamheden ten behoeve van de voorgenomen nieuwbouw, de bodem tot in het
archeologische niveau verstoord zal worden en eventueel aanwezige archeologische waarden daardoor verloren zullen gaan.
De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Boekel in een zone met Beleidscategorie 5:
gebieden van middelhoge archeologische verwachting. Binnen het bestemmingsplan ‘Omgevingsplan: Veegplan 10’ (vastgesteld
2023) geldt de dubbelbestemming Waarde – Archeologie 3.
Het plangebied ligt op een relatief laaggelegen plateau-achtige horst nabij een (beek)dal. De ligging nabij een waterloop kan
wijzen op een gradiëntzone. De lage ligging van het plangebied kan er wel voor hebben gezorgd dat het als minder gunstige
nederzettingslocatie werd gezien. Daarom geldt voor de periode laat-paleolithicum tot en met mesolithicum een middelhoge
verwachting. Gedurende de eerste landbouwende samenlevingen zal men zich voornamelijk op de hooggelegen dekzandruggen
en de hoge delen van de dekzandwelvingen hebben gevestigd, zoals die aanwezig zijn ten oosten van het plangebied. Voor het
plangebied geldt daarom een middelhoge verwachting voor zowel nederzettingsresten uit de periode neolithicum tot en met
de ijzertijd als voor nederzettingsresten uit de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen.
Het plangebied ligt aan de Molenakker en de beek de Molenloop. Ten oosten van het plangebied ligt de historische kern van
Boekel. Op het minuutplan uit het begin van de 19e eeuw staat in het zuidelijk gedeelte een gebouw ingetekend, deze verdwijnt
op de historische kaarten van de 20e eeuw waar het plangebied voornamelijk in gebruik is als bouwland. Verder staat op de
kaarten vóór de 20e eeuw de verdwenen korenmolen van Boekel juist ten oosten van het plangebied ingetekend. Op basis van
deze gegevens geldt voor het plangebied een middelhoge verwachting voor de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd.
Wat betreft de conservering en gaafheid van eventueel aanwezige archeologische resten kan het volgende gesteld worden: Voor
organische resten is het gemiddelde grondwaterniveau van belang, beide te verwachten bodemsoorten worden gekenmerkt
door een laag grondwatertafel (GWT VI). Dit betekent dat organische vondsten voornamelijk bewaard zullen blijven in dieper
ingegraven archeologische contexten zoals bijvoorbeeld waterputten.
Voor een deel het plangebied (westelijk deel) wordt om bovenstaande redenen archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk
geacht. Deze dienen bij voorkeur in de vorm van een verkennend booronderzoek te worden uitgevoerd. Het deel van het
plangebied dat al reeds bebouwd is zal bij de aanleg van de huidige stallen de bodemopbouw tot in het archeologisch relevant
niveau geroerd zijn. Voor dit deel van het plangebied wordt daarom geen vervolgonderzoek noodzakelijk geacht.
De resultaten van dit onderzoek dienen te worden getoetst door de bevoegde overheid (gemeente Boekel), dat op basis van het
uitgebrachte advies een besluit zal nemen. Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat
al bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen.
Het uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het
inzichtelijk maken van de toestand van het aanwezige bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging dan wel vernietiging als
gevolg van de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt.
Dit rapport is in november 2023 verstuurd naar de opdrachtgever om het ter goedkeuring voor te leggen aan de bevoegde overheid
(gemeente Boekel). Hier is nooit een reactie op ontvangen. Aangezien de tweejaarstermijn is verstreken, is besloten om dit rapport in
Archis te uploaden zonder het selectiebesluit toe te voegen.