Plangebied werkzaamheden N18 te Lievelde, gemeente Oost Gelre.

<p>In opdracht van de gemeente Oost Gelre heeft RAAP in april en mei 2025 een archeologisch
vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend en
karterend booronderzoek) uitgevoerd voor het geplande viaduct over de Zwolseweg/N18 te Lievelde in
de gemeente Oost Gelre. De opdrachtgever is voornemens tot de (tijdelijke) aanleg van zandlichamen
en het verbreden en asfalteren. In het kader van een ontwikkeling op de nabijgelegen
Winterswijkseweg te Groenlo is door de opdrachtgever in een later stadium gevraagd of ook voor deze
locatie een archeologisch onderzoek kon plaatsvinden. De ontwikkeling aan de Winterswijkseweg
betreft een ingreep van een beperkte omvang. Middels een aansluitend verkennend booronderzoek is
in combinatie met de resultaten van het plangebied te Lievelde een overkoepelend advies opgesteld.
Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning.
<p>Allebei de plangebieden liggen op een plateau-achtige terrasrest, die al dan niet is bedekt met
dekzand. In Lievelde geldt over het algemeen een lage archeologische verwachting, maar doorsnijdt op
de Scheidingsweg echter de circumvallatielinie van Groenlo - een archeologisch rijksmonument Èn een
oudere, vermoedelijk laatmiddeleeuwse landweer. Op het akkerperceel passeert het plangebied de
attentiezone van het boerenerf ‘De Schans’. In de loop van de 19e eeuw is het gebied grotendeels
ontgonnen en blijkt behalve de wegen vooral sprake van (extensief) gebruikt grasland en akkerbouw.
De geplande ingreep te Groenlo ligt overwegend in een zone met een middelmatige archeologische
verwachting. In het plangebied aldaar is sprake van een houtwal en wordt het potentieel aanwezige
archeologisch relevante niveau op circa 30 cm -mv verwacht. Ook hier passeert de geplande ingreep
een attentiezone van een boerenerf, namelijk ‘Klein Wallerbosch’
<p>Op basis van het gecombineerd karterend en verkennend booronderzoek aan de Scheidingsweg te
Lievelde kan in potentie nog sprake zijn van sporen van de liniegracht (schans) en zijn eventuele
sporen van de oudere landweer niet uitgesloten. In het overig deel van het plangebied bleek op basis
van het verkennend booronderzoek voornamelijk sprake van diep verstoorde bodems met AC-profielen.
Op het akkerperceel bleek de ondergrond tot tenminste 45 ‡ 70 cm -mv (recent) bewerkt. In het
bosperceel was sprake van een zeer onregelmatig reliÎf met diepe kuilen. Eventuele archeologische
resten op zowel het akker- als het bosperceel zijn naar alle waarschijnlijkheid (grotendeels) verdwenen.
Tijdens het veldonderzoek zijn tevens geen indicatoren van het historisch erf ‘De Schans’ aangetroffen.
Het is aannemelijk dat eventuele voorgangers onder het huidige (nieuwe tijdse) woonhuis liggen. Over
het algemeen reiken sporen van nieuwe tijdse erven niet veel verder dan het op de kadastrale
minuutkaart ingetekende erf (m.u.v. hooimijten en bijgebouwen).
<p>Aanvullend onderzoek
Het plangebied blijkt sterk onderhanden genomen. De houtwal bestaat uit een zeer humeus zandpakket
met grind, zand- en veenbrokken. In potentie materiaal dat afkomstig is uit de nabijgelegen
afwateringsgreppels (nu nog o.a. parallel aan de wal/N18). Op circa 1 m cm -mv sprake van een dun
grindpakket, waaronder vermoedelijk de natuurlijke bodem is geraakt. Echter liep de gutsboor, door de
hogere grondwaterstand leeg en kon geen volledige waarneming worden gedaan. Derhalve is het ook
mogelijk dat onder het humeuze pakket nog sprake is van een laag ophogingszand (t.b.v. stabilisatie van de houtwal). Het oorspronkelijke bodemprofiel blijkt echter sterk afgetopt en is van een potentieel
archeologisch niveau geen sprake meer.
<p>Advies
Op basis van de resultaten van het verkennend en karterend booronderzoek aan de Scheidingsweg kan
nagenoeg geen uitspraak worden gedaan over eventueel aan- of afwezige resten van de
circumvallatielinie of de oudere landweer. Om die reden wordt voor de geplande ingrepen aldaar
geadviseerd om de gespecificeerde verwachting definitief te toetsen in de vorm van een karterende
fase van een inventariserend veldonderzoek. Gezien de prospectiekenmerken is een
proefsleuvenonderzoek de geÎigende methode voor vervolgonderzoek.
<p>Op het akker- en bosperceel zullen met de huidige planvorming waarschijnlijk geen archeologische
resten worden bedreigd. Daarom wordt hier in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen
vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) noodzakelijk geacht.
Aan de Winterswijkseweg te Groenlo worden op basis van de resultaten van het onderhavig onderzoek
ook geen archeologische resten bedreigd. Om die reden wordt in het kader van de voorgenomen
bodemingrepen aldaar ook geen vervolgstap uit het proces van de AMZ noodzakelijk geacht.
NB. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden
aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende
vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel
Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Oost Gelre Èn de
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een
(selectie)besluit.