Rioolvervanging Cynthia Lenigestraat te Makkum, gemeente Sudwest-Fryslân

<p>Aanleiding tot de hier beschreven opgraving (variant archeologische begeleiding) is de vervanging van het riool in de Cynthia Lenigestraat te Makkum. Uit eerder uitgevoerd vooronderzoek werd archeologische resten in het plangebied verwacht. Omdat de rioolvervanging met bodemverstorende ingrepen gepaard gaat, was een opgraving (variant archeologische begeleiding) noodzakelijk. Binnen het plangebied is sprake van een grotendeels onverstoorde, natuurlijke en antropogene bodemopbouw met hierin archeologische sporen en vondsten. Alleen het centrale deel van het plangebied bevat een recente verstoring in de vorm van een rioolbuis aangelegd in de jaren vijftig van de vorige eeuw. De bodemopbouw in het plangebied, vanaf de kruising Cynthia Lenigestraat/ Bonthuispad tot aan de Turfstraat bestaat over het algemeen uit cunetzand met een klinkerlaag op een oude bouwvoor op oude ophogingslaag op natuurlijke getijden-afzettingen. In deze natuurlijke afzettingen zijn drie vegetatieniveaus waargenomen. Onder deze vegetatielaag ligt een slappe blauwgrijze, zwak humeuze kleilaag.</p><p>Het onderzoek heeft vondsten en sporen opgeleverd die voornamelijk te dateren zijn in de Nieuwe tijd. Deze bestaan uit ophogingslagen met daarin aangetroffen bouwmaterialen, aardewerk en faunaresten uit de 17e eeuw – Nieuwe tijd en enkele sporen in de vorm van kuilen (spoor 15/17 en spoor 22), een waterput (spoor 25), een kelder (spoor 26) en funderingsresten behorende bij bebouwing aan de Turfmarkt. De kuilen hebben geen relatie met de andere sporen. Eén van de twee kuilen (spoor 15) kan op basis van het vondstmateriaal gedateerd worden in de 16e eeuw. De andere is te dateren in de Nieuwe tijd. De rest van de sporen behoort bij bebouwing uit de 17e/18e eeuw, zoals weergegeven op de kaart van Schotanus uit 1718. Slechts één spoor heeft een oudere datering. Het betreft een sloot (spoor 13) die afgedekt wordt door een vegetatielaag en getijden-afzettingen. Het spoor is aangetroffen in het noorden van het onderzochte riooltracé. Het spoor is mogelijk van middeleeuwse oorsprong of ouder omdat het afgedekt is door getijden-afzettingen. </p><p>De vondsten en sporen hebben te maken met de verstedelijking van Makkum in de 16e – 18e eeuw. In deze periode ontwikkelde Makkum zich tot een vlek met stedelijke allure. Dit kwam tot uitdrukking in de uitbreiding van Makkum richting het noorden een oosten en had ook zijn weerslag in het vondstmateriaal, dat een intensief gebruik van het plangebied in de laatste kwart van de 17e eeuw en de eerst kwart van de 18e eeuw weerspiegelt. Aan het eind van de 18e eeuw nam het belang van de kalkovens af. De teruggang van de kalkindustrie in de 18e eeuw was een voorbode voor inkrimping van de bedrijvigheid in de 19e eeuw. Wat eveneens in het vondstmateriaal tot uitdrukking komt.</p>