Archeologisch Bureauonderzoek (BO) en inventariserend veldonderzoek (IVO-O) Oude Tilsterweg 23, Uithuizen, Gemeente Het Hogeland (GR)

Het plangebied ligt in het Gronings kustlandschap. Dit landschap is gevorm tijdens het Holoceen, vanaf circa 11.000 jaar geleden. Met name de zee is van grote invloed geweest op de vorming van het landschap. Het pleistocene dekzand raakte bedekt met zee afzettingen of raakte overgroeid met veen. Het plangebied kwam afwisselend in een kweldergebied en getijdenzone te liggen. Vanaf ongeveer het begin van de jaartelling lag het plangebied in een kwelderlandschap en begon zich een kwelderrug te vormen. Een groot deel van de wierden in Noord-Nederland ligt op deze kwelderwallen. Het plangebied is onderdeel van deellandschap het Hogeland, een oud zeekleigebied in Noord-Groningen, dat zich kenmerkt door karakteristieke wierdedorpen, statige akkerbouwbedrijven en weidse uitzichten. De naam geeft aan dat het gebied ruim boven de zeespiegel ligt, in tegenstelling tot de lagergelegen streken in het midden van de provincie. Vanaf 100 n. Chr. is in het plangebied een kwelderwal opgeslibd waarop bewoning mogelijk is. Het dorp Uithuizen is in de 9de of 10de eeuw gesticht op deze kwelderwal. De kern van Uithuizen bestaat uit een langgerekte wierde die vanouds Oprijp werd genoemd. Op de kadastrale kaarten van HISGIS is te zien dat het plangebied van 1811 tot 1832 in gebruikt is als bouwland. Binnen het plangebied vinden veranderingen plaats die bestaan uit het graven en dempen van enkele sloten. Verder is in 2014 een kleine structuur in het noordoostelijke gedeelte van het plangebied gebouwd, waarschijnlijk een kleine stal. Laat-paleolithicum-neolithicum-bronstijd Het is mogelijk dat er ter plaatse van het plangebied bewoning is geweest gedurende het laat-paleolithicum tot het neolithicum. Deze bewoning zal hebben plaatsgevonden op het pleistocene zandoppervlak, die in het plangebied op een diepte van ca. 20 -15 m -NAP ligt. Het pleistocene oppervlak ligt dermate diep dat het landschap hier ook vrij snel verdronken zal zijn, waardoor de tijd waarin het bewoond was of kon zijn ook relatief kort is. Archeologische resten uit deze periode worden in het plangebied dan ook niet verwacht. IJzertijd- romeinse tijd -middeleeuwen-nieuwe tijd Vanaf de late ijzertijd raakte de omgeving van het plangebied weer bewoond. Bewoning vond plaats op kwelderwallen, die vaak verder werden opgehoogd. Het plangebied lag vanaf ongeveer het begin van de jaartelling op een kwelderwal. Uit de omgeving van het plangebied zijn vondsten uit de vroege middeleeuwen bekend. Voor de periode late ijzertijd tot en met nieuwe tijd geldt daarom een middelhoge archeologische verwachting. Het archeologisch relevante niveau kan direct vanaf het maaiveld voorkomen. Op basis van historisch kaartmateriaal wordt geen bebouwing uit de nieuwe tijd verwacht, eventuele resten uit deze periode zullen verband houden met agrarische activiteiten. De conservering van deze resten is waarschijnlijk goed vanwege de inbedding in zuurstofarme kwelderafzettingen. Op basis van de resultaten van het hier gerapporteerde onderzoek wordt de kans klein geacht dat tijdens de geplande werkzaamheden op de locatie archeologische resten zullen worden verstoord. Daarom wordt geadviseerd het plangebied vrij te geven voor de geplande ingreep.