Zwartewaal, Wilhelminalaan (ong.) Gemeente Brielle (Zuid-Holland)

<p>In december 2012 en maart 2013 is een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd in een plangebied aan de Wilhelminalaan in Zwartewaal (gemeente Brielle). De aanleiding voor het onderzoek is een op handen zijnde bestemmingsplanwijziging op het terrein, die woningbouw in het plangebied mogelijk moet maken. Voor het plangebied geldt echter volgens het gemeentelijk archeologiebeleid voor een deel van het terrein een zeer hoge archeologische verwachting en staat het plangebied zelfs aangegeven als onderdeel van een archeologisch attentiegebied. Dit betekent dat voor de voorgenomen bodemingrepen ter onderbouwing een archeologische waardestelling nodig is. Hiervoor dient een archeologisch vooronderzoek te worden uitgevoerd. Het onderzoek vormt daarbij een aanvulling op het eerder in het plangebied uitgevoerde onderzoek door Van Kempen en De Kruif (2007) Op basis van het vooronderzoek zijn de volgende conclusies te trekken: 1) Het plangebied ligt direct naast een 13e eeuwse burcht en grenst in het westen direct aan de gracht. De toegangsweg naar de burcht, die tevens de verbinding vormt met de kerk van Zwartewaal ligt in het noordelijk deel van het plangebied. Dit is reeds aangetoond met behulp van eerder archeologisch onderzoek, te weten een proefsleuven onderzoek in 1972 (Hoek, 1974) en een veldverkenning door Van Kempen en De Kruif (2007). 2) Op basis van het veldonderzoek is ter plaatse van Boorraai A een toegangsweg begrensd. Deze is op grond van de boorgegevens circa 5 tot 7,5 m breed en bestaat uit verkit zand en grind. Twee boringen zijn daarbij in dit materiaal gestaakt. Daaronder en ten noorden van de toegangsweg ligt een ophoogpakket, dat vermoedelijk te relateren is aan een historische dijk en varieert in dikte tussen 80 en 95 cm. Er zijn geen moderne verstoringen in de boorprofielen aanwezig, waardoor de dijk en de weg relatief ongestoord in de ondergrond aanwezig zijn. Ten zuiden van de toegangsweg is vermoedelijk een moderne slootvulling aangetroffen. In de opvulling is modern puin aanwezig en de sloot is op divers kaartmateriaal aanwezig. Dit betekent echter niet dat de sloot zelf recent is, aangezien deze reeds vroeg kan zijn gegraven (mogelijk reeds in de Middeleeuwen). Ter plaatse van boorraai E, waarop eveneens een toegangsweg aanwezig zou kunnen zijn, is in een boring een 20 cm dikke puinlaag aangetroffen. Of deze aan een oude weg toe te schrijven is, is niet zeker, maar ook niet uit te sluiten. 3) Ter plaatse van Boorraai B, C, D en E zijn in de ondergrond resten van een grachtopvulling aangetroffen. De dimensies van deze gracht variëren in breedte tussen 10,5 en 15 m en in diepte 1,25 tot 1,80 m. Op enkele plekken is het echter niet helemaal uit te sluiten dat de gracht dieper is geweest. De ligging en omvang van het grachtenstelsel komen in hoofdlijnen overeen met de reconstructie van het grachtenstelsel van Van Kempen en De Kruif (2007) en de resultaten van het proefsleuvenonderzoek van Hoek (1974). Alleen in het noordwestelijk deel van het plangebied lijkt de gracht breder dan gereconstrueerd. Het lijkt erop dat de gracht in aanleg in een oude kreekgeul is aangelegd, aangezien ook natuurlijke, sterk gelaagde geulafzettingen aanwezig zijn. Concluderend kan worden gesteld dat de door Van Kempen en De Kruif (2007) opgestelde reconstructie een relatief goed beeld geeft van de exacte begrenzing van het middeleeuwse burchtterrein. Dit geldt eveneens voor de toegangsweg ter plaatse van raai A. Dit betekent dat voor de delen van het plangebied, die binnen het burchtterrein vallen, een zeer hoge verwachting geldt op het aantreffen van archeologische resten. Deze verwachting is met name gebaseerd op de mate van intactheid van het archeologisch bodemarchief, de reeds beschikbare gegevens van dit gebied en resultaten van het veldonderzoek. In de gebiedsdelen buiten de contouren van het burchtterrein is op basis van het eerder uitgevoerde onderzoek sprake van een lage archeologische verwachting.</p>