Transect-rapport 2677: Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase. Nieuwaal, Hogeweg (ong.). Gemeente Zaltbommel (GD).

<p>Op basis van het bureauonderzoek is vastgesteld dat voor het plangebied een verwachting geldt op het aantreffen van archeologische resten vanaf maaiveld. </p><p>Op basis van het bureauonderzoek kunnen archeologische resten zich met name in het zuiden en het westen van het plangebied aandienen, op de oeverafzettingen van de Gameren, Spelwerd en Zeek stroomgordels. Op die oevers was bewoning mogelijk vanaf de Midden-IJzertijd tot aan circa de Vroege-Middeleeuwen A en B (circa 800 n.Chr.). Op de Spelwerd en Zeek stroomgordels kan verder bewoning hebben plaatsgevonden tijdens het Vroeg- en Midden-Neolithicum. Vrijwel direct ten zuiden van het plangebied is bij voorgaande archeologische onderzoeken aangetoond dat zich op de Gameren stroomgordel bewoningsresten bevinden uit de periode van de Late-IJzertijd tot en met Nieuwe tijd. De aangetroffen vondsten dateren uit met name de Late-IJzertijd en Romeinse tijd. Oeverafzettingen van de Gameren stroomgordel dienen zich naar verwachting in het zuiden aan op 2,2-0,3 m +NAP (circa 75 cm -Mv). De Spelwerd en Zeek stroomgordels zijn in het westen van het plangebied aan te treffen rond 0,5-0,6 m -NAP (circa 200 cm -Mv) en 0,2-0,4 m -NAP (circa 170 cm -Mv).</p><p>Er is een lage verwachting op resten uit de periode van 800 n.Chr. tot 1950 (Vroege-Middeleeuwen C tot en met Nieuwe tijd). In die tijd is het plangebied vermoedelijk eerst te nat geweest om te bewonen, en; op kaartmateriaal vanaf het begin van de 19e eeuw staat in het plangebied geen bebouwing gekarteerd. Mochten zich uit deze periode toch resten aandienen in het plangebied, zullen deze bestaan uit sporen van landgebruik. Dergelijke resten kunnen zich aandienen vanaf maaiveld, in de overstromings-/komafzettingen van de Waal. Resten van bebouwing worden in het plangebied uit deze perioden niet verwacht.</p><p>Nog onbekend is op welke diepte zich archeologisch relevante niveaus uit de periode van het Paleolithicum tot en met het Vroege-Neolithicum (verder) kunnen aandienen. Op basis van het bureauonderzoek kunnen dergelijke niveaus met name in het zuiden van het plangebied aanwezig zijn. Hier liggen vermoedelijk onder de afzettingen van de Gameren stroomgordel de oeverafzettingen van de (oudere) Brakel-stroomgordel (tussen -2,1 en 0 m NAP). Hierop was bewoning mogelijk tijdens het Laat-Mesolithicum en Vroeg-Neolithicum. Bewoning van het Laat-Paleolithicum tot en met het Midden-Mesolithicum concentreerde zich naar verwachting in de top van natuurlijke pleistocene dekzandafzettingen. Het is nog onduidelijk op welke diepte deze afzettingen in het plangebied aanwezig zijn. Resten uit het Laat-Mesolithicum zullen naar verwachting niet worden aangetroffen. Tijdens die periode was het plangebied te nat om te bewonen.</p><p>• Ter plaatse van de toekomstige loods is in het plangebied een verkennend veldonderzoek uitgevoerd. Op deze locatie geldt namelijk op basis van het bureauonderzoek de hoogste archeologische verwachting, en hier worden ook de meest verstorende bodemingrepen uitgevoerd. In dit deel van het plangebied zijn nagenoeg intacte oeverafzettingen van de Gameren stroomrug aangetroffen. Deze oeverafzettingen zijn mogelijk bewoonbaar geweest vanaf de vorming ervan in de Midden-IJzertijd. Bewoning is op basis van het bureauonderzoek mogelijk geweest tot en met de Vroege Middeleeuwen B. In het plangebied ontbreken beddingafzettingen van deze stroomrug; er heeft dus geen erosie plaatsgevonden van de oudere afzettingen. Onder de oeverafzettingen zijn komafzettingen en veen aangetroffen. Binnen de komafzettingen is in vrijwel het hele gebied een crevasse waargenomen. De rivier van waaruit de crevasse afkomstig is, is aan de hand van dit onderzoek niet vast te stellen. Binnen de komkleiafzettingen zijn twee laklagen aanwezig, die wijzen op tijdelijk rustige omstandigheden. Deze laklagen zijn onder natte omstandigheden gevormd en worden hierom niet als archeologisch relevant niveau aangewezen. In het zuidwesten van het plangebied is op een diepte van 3,3 m -Mv (1,4 m -NAP) een oudere crevasse aangeboord. Ook op de top van deze crevasse ontbreekt een vegetatiehorizont.</p>