A-21.0686: Oosterhout (Gld), Park 15, Kavel 6 Vivamus, moriendum est! Opgraving van een Romeins grafveld op kavel 6 van bedrijventerrein Park 15 Oosterhout (Gelderland)

<p>BAAC heeft tussen 1 juni en 14 juli en op 26 en 27 september 2022 in opdracht van Park15 Logistics b.v. een opgraving uitgevoerd in het plangebied Oosterhout, Park15, Kavel 6. Tijdens het onderzoek is een Romeins grafveld onderzocht.<br>Op het grafveld zijn 134 individuen begraven in 135 grafstructuren.1 Deze personen zijn gecremeerd waarna de crematieresten zijn begraven op het grafveld. Bij meer dan de helft van de graven is een monument opgericht, waarbij een greppel is gegraven en de grond is opgeworpen als een heuvel binnen de greppel, de randstructuur.<br>Er komen ronde en vierkante/rechthoekige randstructuren voor, met en zonder opening. De overige graven waren waarschijnlijk ook zichtbaar aan het maaiveld, mogelijk ook doormiddel van een heuvel of een ander soort markering. Van de 134 individuen kon van 25 personen worden vastgesteld dat het om een (mogelijke) man gaat en in 19 gevallen om een (mogelijke) vrouw. Er zijn 124 volwassen individuen en tien kinderen of jongvolwassenen begraven. In zes gevallen is een kind in dezelfde grafkuil begraven als een volwassenen, wat wijst op een gelijktijdige of gezamenlijke crematie. Opvallend is het graf van een baby. Over het algemeen wordt aangenomen dat kinderen onder de 1 jaar niet op dezelfde manier werden behandeld als de rest van de overledenen door ze bijvoorbeeld niet te cremeren en/of niet op het grafveld te begraven. In dit geval is hier dus wel voor gekozen. De crematieresten van de baby zijn bijgezet in een bestaand graf, dus binnen de grenzen van de randstructuur, het grafmonument. Dit is ook in andere graven, met volwassen individuen gebeurd. Het gaat dan om een secundair graf waarvan aangenomen kan worden dat deze persoon een (familie?) relatie heeft gehad met de persoon die hier primair begraven ligt. Familiebanden of andere sociale banden zijn aan de hand van de huidige gegevens niet te achterhalen. Er is op het grafveld ook geen sprake van clusters van graven, graftypen of structuurtypen waargenomen. Het grafveld heeft zich wel in de loop van de tijd ontwikkeld en uitgebreid. De oudste fase dateert in de tweede helft van de 1e- begin 2e eeuw. Deze oudste graven bevinden zich in het zuidoostelijke deel van het grafveld, tegen de oostelijke gelegen geul. In de loop van de tijd breide het grafveld uit richting het noorden en westen en werden de plekken binnen het grafveld zelf steeds meer opgevuld. De graven uit de laatste fase in de 3e eeuw bevinden zich vooral aan de westelijke en noordelijke randen van het grafveld.<br>De graven zijn gedateerd aan de hand van 14C-dateringen en voornamelijk aan de hand van vondstdateringen. In bijna alle graven zijn grafgiften aangetroffen, objecten die zijn meegegeven aan de dode tijdens het crematie- en begrafenis ritueel en eventuele rituelen die daarna plaatsvonden. Het grootste deel van de grafgiften kan gerelateerd worden aan voedsel en drank. Van het eten en drinken zelf is alleen dierlijk botmateriaal over, de rest is allemaal niet geconserveerd. Maar de grootste materiaalcategorie, de aardewerken objecten zijn waarschijnlijk voornamelijk meegegeven als containers voor voedsel en drank. Het gaat dan ook voornamelijk om tafel- en kookwaar. Verder zijn er kledingaccessoires aangetroffen zoals haarnaalden, schoenspijkers, mantelspelden en kralen die waarschijnlijk door de doden zijn gedragen tijdens de crematie. Enkele glazen objecten en een natuurstenen palet voor make-up en parfum, fragmenten paardentuig en een schaar lijken meer persoonlijke grafgiften te zijn.<br>Dit rurale Romeinse grafveld is ruim twee eeuwen in gebruik geweest. Er zullen mensen begraven zijn uit de naastgelegen nederzetting en mogelijk uit omliggende nederzettingen. Na het einde van de 3e eeuw is er sprake van een bevolkingsafname en is worden grote delen van het oostelijke rivierengebied verlaten. In die tijd zijn waarschijnlijk ook de nederzettingen rond het grafveld verlaten en zijn er geen doden meer begraven en raakte het grafveld in de vergetelheid totdat dit gebied na eeuwenlang agrarisch gebruik weer is ontwikkeld en daarmee het grafveld is herondekt en kon worden onderzocht met de in dit rapport beschreven resultaten als gevolg.</p>