กระบวนการขับเคลื่อนชุมชนพหุวัฒนธรรมโดยใช้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเป็นฐาน: กรณีศึกษา ชุมชนกุฎีจีน กรุงเทพมหานคร

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาชุมชนพหุวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของชุมชนกุฎีจีน และเพื่อศึกษากระบวนการขับเคลื่อนชุมชนพหุวัฒนธรรม โดยใช้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเป็นฐานของชุมชนกุฎีจีนโดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยเครื่องมือการเก็บข้อมูล ได้แก่ การศึกษาจากเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม และการสังเกต จากการศึกษาความเป็นชุมชนพหุวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของชุมชนกุฎีจีน พบว่า ชุมชนกุฎีจีนมีประวัติศาสตร์ท้องถิ่นที่ยาวนานตั้งแต่สมัยกรุงธนบุรี และได้พัฒนาเป็นชุมชนที่มีความหลากหลายทางชาติพันธุ์ ศาสนา และวัฒนธรรม ซึ่งอยู่ร่วมกันอย่างกลมกลืนในรูปแบบพหุวัฒนธรรม โดยมีรากฐานจากศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก และได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมโปรตุเกส ไทย จีน เขมร และญวน ส่วนกระบวนการขับเคลื่อนชุมชนพหุวัฒนธรรม โดยใช้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเป็นฐานของชุมชนกุฎีจีน พบว่า ชุมชนกุฎีจีนใช้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นเป็นเครื่องมือสำคัญในการขับเคลื่อนชุมชนผ่านกระบวนการต่าง ๆ ได้แก่ 1) การศึกษาและสร้างความตระหนักรู้ โดยการบันทึกและถ่ายทอดประวัติศาสตร์ท้องถิ่น จัดกิจกรรมทางวัฒนธรรม และส่งเสริมการเรียนรู้ให้คนรุ่นใหม่ 2) การจัดการชุมชนแบบมีส่วนร่วม ผ่านคณะกรรมการชุมชนที่ประกอบด้วยตัวแทนจากทุกกลุ่มวัฒนธรรม เพื่อร่วมกันตัดสินใจและพัฒนาชุมชน 3) การส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ด้วยการพัฒนาเส้นทางท่องเที่ยวที่เชื่อมโยงสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ เช่น โบสถ์ซางตาครูซ วัดกัลยาณมิตร ศาลเจ้าเกียนอันเกง และมัสยิสบางหลวง และการสร้างผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น เช่น ขนมฝรั่งกุฎีจีน ขนมเกชาดัส 4) การสร้างความร่วมมือกับหน่วยงานภายนอก เช่น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มหาวิทยาลัย และองค์กรพัฒนาเอกชน เพื่อสนับสนุนการอนุรักษ์และพัฒนาชุมชน ผลลัพธ์ที่ได้คือ ชุมชนกุฎีจีนสามารถรักษาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม สร้างความสมานฉันท์ระหว่างกลุ่มวัฒนธรรมต่าง ๆ และพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืนทั้งทางเศรษฐกิจและสังคม