แนวทางในการพัฒนาพื้นที่สีน้ำตาล (brownfield development) ในกรุงเทพมหานคร: กรณีศึกษาเขตคลองสาน

เขตคลองสานเดิมเคยเป็นแหล่งตั้งถิ่นฐานและท่าเรือส่งของสำคัญของกรุงเทพฯ ซึ่งมีการพัฒนามาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 4 เป็นที่ตั้งของโกดังเก็บของ และโรงงานอุตสาหกรรม ในปัจจุบันพื้นที่หลายส่วนเสื่อมโทรมลงตามกาลเวลา โดยที่มีพื้นที่ส่วนหนึ่งถูกปล่อยให้รกร้างไม่มีการใช้ประโยชน์ ซึ่งมีการนิยามว่าเป็น “พื้นที่สีน้ำตาล” งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์คุณลักษณะและที่ตั้งของที่ดินประเภทพื้นที่รกร้างว่างเปล่าในเขตคลองสาน ว่ามีแนวโน้มเป็นพื้นที่รกร้างว่างเปล่าประเภทใด รวมทั้งวิเคราะห์เหตุปัจจัยที่ทำให้พื้นที่ไม่มีการใช้ประโยชน์หรือถูกปล่อยทิ้งร้าง เพื่อเป็นกรณีศึกษาหรือแนวทางสำหรับการพัฒนาพื้นที่ประเภทเดียวกันในเขตอื่น ๆ กระบวนการวิจัยเริ่มจากการรวบรวมเอกสารที่เกี่ยวข้องทั้งในเชิงกายภาพ เชิงนโยบายของรัฐบาล และการลงพื้นที่ภาคสนามเพื่อสำรวจพื้นที่ในกรณีศึกษา พร้อมทั้งสอบถามเจ้าหน้าที่ในชุมชนใกล้เคียงเกี่ยวกับพื้นที่ดังกล่าว รวมไปถึงสอบถามข้อคิดเห็นจากนักวิชาการ และนักพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ ก่อนนำข้อมูล ทั้งหมดมาวิเคราะห์ความเชื่อมโยงเพื่อหาแนวทางการใช้ประโยชน์ และพัฒนาพื้นที่สีน้ำตาลที่ถูกปล่อยร้างอย่างเหมาะสม ผลการศึกษาพบว่าแนวโน้มของที่ดินรกร้างว่างเปล่าในเขตคลองสาน มีแนวโน้มเป็นพื้นที่ที่ใช้ประโยชน์ไม่เต็มศักยภาพมากกว่าจะเป็นพื้นที่สีน้ำตาล และแนวทางการพัฒนาพื้นที่จำเป็นต้องอาศัยความรู้ความเข้าใจของ รัฐบาล เอกชน และชุมชนในการบริหารจัดการพื้นที่ จุดสำคัญต้องเริ่มจากการปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานให้สอดรับกับความต้องการของประชาชน และพร้อมต่อการเปลี่ยนแปลงเพื่อรองรับการขยายตัวของพื้นที่จากภาคเอกชน เพื่อให้เจ้าของกรรมสิทธิ์ที่ดินเล็งเห็นว่าที่ดินในครอบครองสามารถพัฒนา และใช้ประโยชน์ได้มากกว่าจะปล่อยให้เป็นพื้นที่รกร้างว่างเปล่าหรือเป็นพื้นที่ที่ใช้ประโยชน์ไม่เต็มศักยภาพ