Aan weerszijden van de Westerstraat.

<p>Eind 2011 en begin 2012 zijn archeologische waarnemingen gedaan bij twee panden langs de Westerstraat in Enkhuizen. Hoewel de locatie van beide panden overeenkomt - beide staan langs de oudste straat van Enkhuizen - is de ontwikkeling van de percelen sterk verschillend. Westerstraat 28 bevindt zich aan de oostzijde van de Westerstraat, vlakbij de Breedstraat. Onderzoek aan de bodemlagen achter het pand heeft uitgewezen dat de bodem hier vooral vóór omstreeks 1300 sterk is opgehoogd. Op ongeveer 20 meter ten noorden van de rooilijn met de Westerstraat, dus ruim achter het pand, bevond het loopniveau uit het begin van de 14de eeuw zich op 60-70 cm onder maaiveld. Dit niveau liep bovendien op richting de Westerstraat, dus onder het pand zal het ophogingspakket uit circa 1300 nog dichter onder het huidige maaiveld liggen. Dit betekent dat eeuwenlang op ongeveer hetzelfde niveau is gewoond. Een nadelig gevolg hiervan voor archeologie is dat resten van verdwenen bebouwing zullen zijn verstoord of zelfs geheel zijn vernietigd bij nieuwbouw. Sporen van verdwenen huizen blijven namelijk vooral goed bewaard als voorafgaand aan nieuwbouw de bodem is opgehoogd en daarmee de oude bewoningssporen zijn afgedekt. Het huidige pand op het perceel dateert in oorsprong waarschijnlijk uit de tweede helft van de 15de eeuw en daarmee is het op dit moment het oudste woonhuis van Enkhuizen, hoewel nu in gebruik als café. Het huis was vermoedelijk oorspronkelijk hoger: boven de nog bestaande begane grond zal een zolderverdieping met borstwering en vliering aanwezig zijn geweest. Verder zal het pand een topgevel hebben gehad. Waarschijnlijk zijn in de 19de eeuw de topgevel en het dak verwijderd, waarna de huidige gevel en dak zijn gemaakt. Schuin tegenover de Westerkerk staat Westerstraat 113. Tot in de 14de eeuw stond op deze locatie waarschijnlijk een woonhuis. Aan het einde van de 14de eeuw vestigde zich hier een vrome leefgemeenschap voor vrouwen, die later uitgroeide tot het Zuider- of St Ursulaklooster. Achter het pand, op ongeveer 20 meter ten zuiden van de rooilijn met de Westerstraat, is de bodemopbouw tot een diepte van circa 2 meter onder maaiveld bekeken. Hierbij kon worden vastgesteld dat het leefniveau uit de kloostertijd zich waarschijnlijk op ongeveer 1,8 meter onder het huidige maaiveld bevindt. In 1573 is het klooster opgeheven en de grond in bezit gekomen van de stad. Kort hierna is het maaiveld sterk opgehoogd, ongeveer tot het niveau van het huidige maaiveld. Vervolgens is een deel van de voormalige kloostergrond verkocht in percelen aan particulieren, die hier huizen lieten bouwen. Het huidige pand Westerstraat 113 is een van deze huizen: het pand is gebouwd in of kort na 1580. Of de trapgevel van het pand ook uit deze tijd dateert, is onzeker. De gevel kan ook in de eerste helft van de 17de eeuw voor het pand zijn gezet.</p>