การบูรณาการกระบวนการวิเคราะห์เชิงลำดับชั้นและแผนภูมิต้นไม้แห่งความล้มเหลวสำหรับการประเมินความเสี่ยงการเกิดอุบัติเหตุจากการชนขณะขับรถยนต์บรรทุกส่วนบุคคล: กรณีศึกษา บริษัทเอกชนแห่งหนึ่ง

อุบัติเหตุจากการขับรถยนต์บรรทุกส่วนบุคคลเป็นปัญหาสำคัญด้านความปลอดภัย โดยเฉพาะในองค์กรที่มีการปฏิบัติงานนอกพื้นที่ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความเสี่ยงการเกิดอุบัติเหตุจากการชนขณะขับรถยนต์บรรทุกส่วนบุคคลในบริษัทเอกชนแห่งหนึ่ง เป็นการศึกษาวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง (Cross-Sectional Study) โดยบูรณาการกระบวนการวิเคราะห์เชิงลำดับชั้น (Analytic Hierarchy Process: AHP) ร่วมกับแผนภูมิต้นไม้แห่งความล้มเหลว (Fault Tree Analysis: FTA) เพื่อระบุสาเหตุพื้นฐานของอุบัติเหตุ กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัย วิศวกรรมศาสตร์ หรือวิทยาศาสตร์ รวมถึงคณะกรรมการความปลอดภัยขององค์กร ทำการประเมินความสำคัญของปัจจัยผ่านการเปรียบเทียบคู่ (pairwise comparisons) จากนั้นวิเคราะห์ด้วยโปรแกรม Expert Choice Version 11 และโปรแกรม RAMS Version 8.5 ผลการศึกษาพบว่า การกระทำที่ไม่ปลอดภัยของบุคคล เป็นปัจจัยเสี่ยงสูงสุด ร้อยละ 99.99 ซึ่งอยู่ในระดับ “เสี่ยงอย่างยิ่ง” มีสาเหตุย่อย ได้แก่ การขับรถผิดกฎจราจร ร้อยละ 99.87 สภาพร่างกายของผู้ขับขี่ไม่พร้อม ร้อยละ 70.84 และการควบคุมยานพาหนะไม่ดี ร้อยละ 66.18 ขณะที่สภาพการณ์ที่ไม่ปลอดภัย มีระดับความเสี่ยงสูงอย่างยิ่งเช่นกัน ร้อยละ 99.71 สาเหตุย่อยที่พบ ได้แก่ การบรรทุกของไม่เหมาะสม ร้อยละ 65.25 สภาพถนนไม่ปลอดภัย ร้อยละ 65.02 และสภาพรถไม่พร้อมใช้งาน ร้อยละ 64.67 ผลลัพธ์สะท้อนว่า พฤติกรรมและสภาพการณ์เป็นปัจจัยหลักที่ส่งผลต่อความเสี่ยงอุบัติเหตุ องค์กรสามารถนำผลการประเมินความน่าจะเป็นไปใช้กำหนดมาตรการเชิงรุก เช่น การอบรมขับขี่เชิงป้องกัน ระบบติดตามพฤติกรรมด้วย GPS การบริหารสุขภาพและความพร้อมของผู้ขับขี่ รวมถึงมาตรการด้านเทคนิคและการบำรุงรักษายานพาหนะเชิงป้องกัน เพื่อเสริมสร้างระบบความปลอดภัยและลดความเสี่ยงอุบัติเหตุอย่างยั่งยืน