Waardenburg, Steenweg, Gemeente West Betuwe (Gld.). Een Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) Verkennende Fase

<p>Er is een inventariserend archeologisch veldonderzoek (verkennende fase) uitgevoerd op een terrein aan de Steenweg, te Waardenburg, gemeente West Betuwe, provincie Gelderland. De aanleiding voor het onderzoek is de geplande bebouwing op meerdere kadastrale percelen. De hiermee gepaarde gaande bodemingrepen betekenen een bedreiging voor eventueel aanwezige archeologische waarden. Het doel van het onderzoek is om vast te stellen wat de kans is op de aanwezigheid van archeologische waarden.<br> Het plangebied ligt tegen de noordrand van de historische bebouwing van Waardenburg en bestaat voor het overgrote deel uit grasland. Op het terrein is men voornemens woningen te gaan bouwen. Het meest zuidwestelijke deel van het plangebied ligt binnen de zone met historische bebouwing van Waardenburg. Door het gebied lopen drie oude stroomgordels. De stroomruggen en crevasses van deze stroomgordels waren aantrekkelijke plaatsen voor menselijke bewoning in met name de ijzertijd, Romeinse tijd en de middeleeuwen. Archeologische resten zullen bestaan uit aardewerkscherven, bouwmateriaal, bot en houtskool en worden verwacht onder de bouwvoor en/of in de stroomgordelafzettingen. <br> Om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen zijn in het plangebied 21 verkennende boringen geplaatst met een guts met een diameter van drie centimeter.<br> Uit de resultaten van het booronderzoek blijkt dat de bovenste decimeters van de bodem uit een zodelaag bestaat met daaronder een pakket matig stevige, zwak humeuze klei. Het betreft waarschijnlijk een afzetting die is ontstaan op de overgang van een oeverwal naar een kom-achtige vlakte. Hieronder is matig slappe komklei aangetroffen die naar beneden toe overgaat in matig zandige klei en vervolgens via een pakket matig grof zand, in grof zand met grind. Op het deel van het plangebied dat ten noorden ligt van de zone met historische bebouwing, zijn in geen van de boringen lagen of vegetatiehorizonten aangetroffen die samen zouden kunnen hangen met bewoningssporen. Overige archeologische indicatoren ontbreken hier eveneens volledig. </p><p>Selectieadvies (KNA 4.1 VS07) door drs. R.P. Exaltus (senior KNA-archeoloog/KNA-prospector)<br>Op het zuidwestelijke deel van het plangebied is in boringen 5 en 6 de rand van de zone met historische bebouwing aangetroffen. Op deze twee punten is een sterk verstoorde bodemopbouw aanwezig met daarop sloopresten van bakstenen gebouwen. In de eigenlijke zone met de historische bebouwing ligt het maaiveld ruim een meter hoger dan op de overige delen van het plangebied en wordt de bodem gekenmerkt door een bewoningspakket van ruim een meter dikte met daarin fosfaat en houtskool. Naar verwachting zullen in deze zone bewoningssporen bewaard gebleven zijn uit de periode voorafgaande aan de bouw van de huidige (historische) bebouwing. Voor dit deel van het plangebied (zie Figuur 9) wordt dan ook aanbevolen om geen bodemingrepen te verrichten. Als dit niet mogelijk is, dan adviseren wij 10% van dit terreindeel te onderzoeken door middel van proefsleuven. Een karterend booronderzoek kan voor vindplaatsen van deze aard en datering geen uitsluitsel geven over de kwaliteit van de vindplaats en kan daarom gravend vervolgonderzoek niet uitsluiten. Een karterend booronderzoek levert in dit geval alleen maar extra kosten op. Daarom adviseren wij bij bodemingrepen in dit deel van het plangebied direct over te gaan op een proefsleuvenonderzoek. Hiervoor is een door de bevoegde overheid goedgekeurd Programma van Eisen (PvE) nodig. De proefsleuven dienen door een daarvoor gecertificeerd bedrijf uitgevoerd te worden. Het is aan de gemeente West Betuwe om te bepalen of zij dit advies overneemt.<br> <br>Voor de overige delen van het plangebied geven de resultaten van het onderzoek geen aanleiding om archeologisch vervolgonderzoek te adviseren. Evenmin zijn archeologische resten gevonden waarmee tijdens de verdere planvorming rekening zou moeten worden gehouden. Geadviseerd wordt om dit deel van het plangebied vrij te geven voor de geplande ingrepen.<br> Tenslotte wijzen wij erop dat voor al het graafwerk geldt dat als archeologische grondsporen worden aangetroffen en/of vondsten worden gedaan, dat daarvan direct melding dient te worden gemaakt conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente West Betuwe.</p><p>Op 15 mei 2019 heeft de gemeente West Betuwe, op advies van de Omgevingsdienst Rivierenland, besloten af te wijken van het selectieadvies zoals hierboven opgesteld. Zij adviseren ten zuiden van de rode lijn op Figuur 9 bij bodemingrepen dieper dan 50 cm onder maaiveld een karterend booronderzoek uit de voeren (Stronkhorst 2019).</p>