การวิเคราะห์ผลกระทบของการแข่งขันต่อพฤติกรรมการกำหนดราคา: กรณีศึกษาอุตสาหกรรมโรงแรมในประเทศไทย

งานศึกษานี้ศึกษาผลกระทบของการแข่งขันทางการค้าในอุตสาหกรรมโรงแรมในประเทศไทย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาว่าการแข่งขันในอุตสาหกรรมโรงแรมจะส่งผลกระทบต่อราคาห้องพักอย่างมีนัยสำคัญหรือไม่ กล่าวคือ ระดับการแข่งขันของอุตสาหกรรมโรงแรมที่เปลี่ยนแปลงไปในแต่ละช่วงเวลา จะส่งผลให้ราคาห้องพักเปลี่ยนแปลงไปหรือไม่ โดยใช้ข้อมูลราคาห้องพักจากเว็บไซต์ Booking.com เพื่อเก็บข้อมูลการปรับตัวของราคาห้องพักของโรงแรมแต่ละแห่งในแต่ละช่วงเวลา เพื่อให้ได้ข้อมูลที่มีลักษณะเป็นข้อมูลพาแนล (Panel Data) โดยผู้วิจัยได้เก็บข้อมูลของโรงแรมจำนวน 1,296 แห่งใน 7 พื้นที่ ได้แก่ กรุงเทพฯ เชียงราย ขอนแก่น เกาะสมุย กระบี่ หนองคาย และภูเก็ต จากนั้นได้วิเคราะห์ผลกระทบของการแข่งขันต่อราคาห้องพักด้วยแบบจำลอง Fixed Effect ซึ่งพิจารณาข้อมูลราคาห้องพักเป็นตัวแปรตาม และข้อมูลจำนวนโรงแรมในแต่ละพื้นที่ในแต่ละช่วงเวลาเป็นตัวแปรอิสระที่เป็นตัวแทนของการวิเคราะห์ระดับการแข่งขันในอุตสาหกรรมโรงแรม รวมถึงตัวแปรควบคุมต่าง ๆ ในแบบจำลอง ผลการศึกษาพบว่า เมื่อจำนวนโรงแรมเพิ่มขึ้น ทำให้ระดับการแข่งขันในอุตสาหกรรมโรงแรมเพิ่มขึ้น และส่งผลให้ราคาห้องพักลดลงอย่างมีนัยสำคัญ โดยการเข้าสู่ตลาดของโรงแรมคู่แข่งที่เพิ่มขึ้นร้อยละ 1 จะส่งผลกระทบให้ราคาห้องพักลดลงโดยเฉลี่ยร้อยละ 0.126 อันเนื่องมาจากการแข่งขันด้านราคาที่สูงขึ้น นอกจากนี้ เมื่อศึกษาว่าผลกระทบของการแข่งขันต่อราคาห้องพักดังกล่าวจะแตกต่างกันไปตามการแข่งขันของโรงแรมในแต่ละกลุ่มย่อยหรือไม่ ได้แก่ กลุ่มตามจังหวัดของโรงแรม กลุ่มตามระดับดาวโรงแรม และกลุ่มตามเชนโรงแรม ซึ่งพบว่า ในกลุ่มโรงแรมที่มีระดับการแข่งขันต่ำ การเข้าสู่ตลาดของโรงแรมคู่แข่งรายใหม่ซึ่งมีผลทำให้จำนวนโรงแรมโดยรวมเพิ่มขึ้นนั้น จะส่งผลให้ตลาดมีการตอบสนองการเข้าสู่ตลาดอย่างมาก และทำให้ราคาห้องพักโดยรวมลดลงในระดับที่รุนแรงมากกว่ากลุ่มที่มีระดับการแข่งขันสูง ดังนั้น งานศึกษานี้จึงแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการแข่งขันทางการค้า เมื่อภาครัฐส่งเสริมการแข่งขันให้มีจำนวนผู้ประกอบธุรกิจเพิ่มขึ้น จะส่งผลให้เกิดการแข่งขันด้านราคา และทำให้ราคาที่ผู้บริโภคต้องจ่ายลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งถือเป็นประโยชน์ต่อผู้บริโภคและเศรษฐกิจโดยรวม