Blauwe Loper Meerssen 2 EARTH Integrated Archaeology Rapporten 279

<p>In opdracht van gemeente Meerssen heeft EARTH Integrated Archaeology in november 2023 een archeologisch onderzoek door middel van een archeologische begeleiding (protocol opgraven 4004) uitgevoerd in plangebied “De Blauwe Loper” aan de Pastoor Dominicus Hexstraat te Meerssen, gemeente Meerssen. Hier zijn grondverstorende werkzaamheden ten behoeve van de aanleg van een nieuwe riolering en enkele bomen/plantengaten voorzien.<br>Het plangebied ligt volgens de gemeentelijke archeologische beleidskaart van de gemeente Meerssen in zones met een middelhoge (waarde 3) tot hoge verwachting (waarde 5). Volgens bestemmingsplan Beheerverordening Kernen heeft het plangebied een dubbelbestemming archeologie. Hiervoor geldt dat archeologisch onderzoek vereist is bij bodemingrepen waarbij de waarden corresponderen met de beleidskaart van de gemeente Meerssen.<br>Voor de informatie die gewoonlijk middels een bureauonderzoek wordt verkregen is voor dit project geleund op een bureauonderzoek dat in de directe nabijheid van het plangebied is uitgevoerd en ook onderhavig plangebied omvat. Naar aanleiding van dat onderzoek is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Aan de hand van het verkennend booronderzoek zijn door Bevoegd Gezag drie zones aangewezen om archeologisch begeleid te worden, omdat hier kans was op het verstoren van archeologische resten vanwege een intact bodemprofiel (brikgronden).<br>In eerste instantie is zone 1 begeleid door ADC-Archeoprojecten (waar de St. Josefstraat aansluit op de Bunderstaat). EARTH is vervolgens door de gemeente Meerssen ingehuurd om zone 3 (riolering) volledig archeologisch te begeleiden én om in zone 2 de aanleg van enkele plantvakken voor bomen te begeleiden. Het onderzoek is uitgevoerd om potentiële archeologische resten ex situ te behouden.</p><p>Het onderzoek is uitgevoerd met als doel om allereerst vast te stellen of er sprake was van de aanwezigheid van archeologische resten, daarnaast om eventueel aanwezige archeologische resten ex situ veilig te stellen. Voorafgaand aan het onderzoek is een Programma van Eisen (PvE) opgesteld.<br>Conform het door de gemeente Meerssen vastgestelde Programma van Eisen is het onderzoek uitgevoerd als een Definitief Onderzoek onder protocol opgraven landbodems (BRL 4000, protocol 4004). Daarbij is tevens gewerkt volgens de KNA-Leidraad Veldhandleiding Archeologie 2002. De gemeente Meerssen heeft voor het uitvoeren van het onderzoek door middel van een archeologische begeleiding (protocol opgraven) geen aanvullende uitvoeringskaders vastgesteld.<br>oorafgaand aan het veldonderzoek is een Plan van Aanpak opgesteld door EARTH, zijn de KLICmeldingen uitgevoerd (door de uitvoerder) en is het onderzoek aangemeld in Archis.</p><p>In de door EARTH begeleide terreindelen (zone 2 en zone 3), zijn geen archeologische vindplaatsen aangetroffen. Sporen en structuren ontbreken volledig; wel zijn er twee vondsten verzameld.<br>Vondstnummer 2 is verzameld uit een profiel om de antropogene laag te dateren (Nieuwe Tijd) en vondstnummer 1 betreft een losse vondst uit het vlak zonder context (mogelijk een kogelpot uit de Middeleeuwen, echter sterk gefragmenteerd). In zone 1 zijn, behalve de resten van een recent deel van een muur en een stuk uitgebroken vloer, geen archeologische vindplaats en/of vondsten aangetroffen.<br>Het belangrijkste verkregen inzicht is de bodemopbouw en het landschap. Geconcludeerd kan worden dat het plangebied voor een aanzienlijk deel tot in de BC of C-horizont is verstoord door een antropogeen pakket. Alleen in het noordwestelijke deel van zone 3 is een intacte brikgrond aangetroffen (profiel 100, werkput 100). De bodemopbouw kan worden samengevat (van basis naar top): • Grindafzettingen (Formatie van Beegden) (alleen waargenomen in profiel 100) • C-horizont (Lz3) (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Schimmert) • BC-horizont (Lz1) (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Schimmert) • Bt-horizont (Lz1) (alleen waargenomen in profiel 100; Formatie van Boxtel, Laagpakket van Schimmert) • Antropogeen pakket (Z1s4) • Opgebracht pakket geel zand met grind (funderingslaag huidige bebouwing) Van tevoren waren in dit deel van het plangebied maar enkele locaties bekend waar een Bt-horizont werd verwacht; de rest zou direct overgaan naar de C-horizont. Het ontbreken van de Bt-horizont is dus in principe geen opvallend verschijnsel binnen het plangebied; het was immers al bekend dat deze op veel locaties afwezig zou zijn. Deze afwezigheid kan zijn ontstaan als gevolg van aftopping of vermenging met het antropogene pakket, maar kan ook het resultaat zijn van natuurlijke erosie.</p><p>Binnen zowel de door EARTH onderzochte delen van het plangebied (binnen zone 2 en 3) als het door ADC onderzochte deel van het plangebied (zone 1), is geen behoudenswaardige archeologische vindplaats aangetroffen. De afwezigheid hiervan kan grotendeels verklaard worden zoals hierboven besproken: natuurlijke erosie en aftopping/vermenging met de antropogene opgebrachte lagen. Op de locatie waar een intacte brikgrond is gedocumenteerd (ter hoogte van profiel 100, werkput 100), zijn geen sporen of vondsten aangetroffen. Dit betekent niet dat de verwachting kan worden bijgesteld naar laag, maar er zijn simpelweg geen archeologische resten aangetroffen in het onderzochte deel van het plangebied.<br>In de toekomst valt het aan te raden van tevoren goed overleg te hebben over het type ingrepen en hoe archeologie hierop het beste kan worden afgestemd: maatwerk per project dus.<br>EARTH adviseert om de delen van het plangebied waar EARTH nu een begeleiding heeft uitgevoerd vrij te geven voor verdere ontwikkelingen in de toekomst. Voor de locatie waar geen begeleiding heeft plaats gevonden, maar wel de riolering is aangelegd, wordt eveneens geadviseerd deze vrij te geven voor toekomstige ontwikkelingen. De verstoring hier is te diep, waardoor archeologische lagen verstoord zijn of in het geheel niet meer aanwezig zijn.<br>Voor de delen waarin EARTH geen waarnemingen heeft kunnen doen wordt geadviseerd om de archeologische verwachting te handhaven zoals gebaseerd op het verkennend booronderzoek van ArcheoPro en eventueel noodzakelijk vervolgonderzoek vooral te richten op documentatie van de bodemopbouw.<br>Dit advies en deze rapportage zijn op 17 september 2024 ter goedkeruing voorgelegd aan de Bevoegde Overheid, de gemeente Meerssen. Na verwerking van opmerkingen van het Bevoegd Gezag zijn het advies en de rapportage op 14 mei 2025 goedgekeurd door het Bevoegd Gezag.<br>Uitvoerder van te verrichten grondwerk gewezen wordt daarbij gewezen op de plicht archeologische vondsten te melden bij de Bevoegde Overheid, zoals staat aangegeven in artikel 5.10 van de Erfgoedwet.</p>