Archeologisch bureauonderzoek Kraakselaan te Doesburg, gemeente Doesburg (GD)

Laagland Archeologie heeft in januari 2023 een Archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd aan de Kraakselaan te Doesburg. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de bouw van tijdelijke woningen. Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002. Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd. Op basis van het bureauonderzoek bestaat de ondergrond tot ongeveer 260 cm -mv uit oeverafzettingen van de Gelderse IJssel (Formatie van Echteld), die rond 600 na Chr. ontstaan moet zijn. Op grotere diepte bevinden zich pleistocene afzettingen bestaande uit de Wijchen Laag, Formatie van Kreftenheye met daaronder afzettingen van een vlechtend riviersysteem (Formatie van Kreftenheye) of eolische afzettingen (Formatie van Boxtel). In het onderzoeksgebied zijn archeologische resten uit de Late Middeleeuwen tot Nieuwe tijd aangetroffen, waarvan ook een deel in opgebrachte grond is aangetroffen. Het plangebied ligt aan de Kraakselaan die al in de Middeleeuwen de hoofdroute was die vanaf de stad naar Zutphen, Doetinchem en Westfalen leidde. Vanaf begin 18e eeuw was het plangebied gelegen binnen de fortificatie van de Hoge Linie van het retranchement van Doesburg. Het plangebied lag in de onmiddellijke nabijheid van de doorgang door de omwalling (Hoge Front Meypoort). In 1807 zijn er batterijen in de Hoge Linie aangelegd. In het noordelijke deel van het plangebied moet tot 1952, toen de N317 werd aangelegd, een deel van de 5e batterij gelegen hebben. In 1944/1945 kreeg De Hoge linie over de hele lengte een loopgravenstelsel met aan weerszijden mangaten en geschut/mortierstelling. Op basis van luchtfoto’s uit 1944 en 1945 lagen in het plangebied op de 5e batterij en eromheen meerdere loopgraven en (mogelijk) geschuts-/mortierstellingen. Het huizenblok direct ten westen van het plangebied heeft begin 1945 zwaar onder vuur gelegen. Op het pad op/tegen de westelijke begrenzing van het plangebied stonden verplaatsbare versperringen (Spaanse ruiters). Na de strijd begin april 1945 lag er plaatselijk puin en rotzooi dat mogelijk afkomstig was van het kapotgeschoten huizenblok. De 5e batterij is in 1952 bij de aanleg van de N317 verdwenen en het terrein is toen geëgaliseerd. Mogelijk zijn er nog sporen aanwezig van de 5e batterij. Er zijn mogelijk nog de meerdere sporen van loopgraven en (mogelijke) geschuts-/mortierstellingen aanwezig binnen het plangebied. Bij milieukundig bodemonderzoek is overal een 50 cm dikke, opgebrachte matig humeuze, zwak kleinhoudende en puinhoudende zandlaag aangetroffen. Wij adviseren om bij de grondwerkzaamheden voor vanwege de voorgenomen ontwikkeling de ontgravingsdieptes te beperken tot maximaal 50 cm ten opzichte van het huidige maaiveld. Dit is binnen de bepalingen van het bestemmingsplan ook toegestaan en zal gezien de voorgenomen bouw van de woningen op Stelconplaten en het uitgraven van straatcunetten ook goed haalbaar. De aanleg van nuts-leidingen en met name riolering leidt tot diepere grondwerken. Gezien echter de fragmentaire aantasting van de waarschijnlijk aanwezige sporen van verdedigingswerken en de geringe kenniswinst bij eventuele waarnemingen daarvan, achten wij een verder onderzoek, al dan niet in de vorm van een archeologische begeleiding, niet zinvol. We adviseren dan ook om geen verder archeologisch onderzoek uit te voeren. Mochten er bij graafwerken alsnog archeologische sporen en/of vondsten worden aangetroffen dan dient dit zo spoedig mogelijk gemeld te worden aan de archeologisch adviseur van de gemeente, dhr. M. Groothedde.