Een leerlooierij op de Westerdijk

<p>Van 13 mei tot en met 7 juni 2019 (19 dagen) is in opdracht van Beleggingsmaatschappij Bukom B.V. een archeologische opgraving uitgevoerd op de percelen Westerdijk 137-149 en Geldersesteeg 2-4 in de gemeente Hoorn. Tevens zijn voorafgaand aan de opgraving diverse werkzaamheden archeologisch begeleid, namelijk op 12 maart 2019 het graven van asbestinventarisatiesleuven, van 23 tot en met 25 april 2019 het slopen van de funderingen langs de Westerdijk en Geldersesteeg ten behoeve van het slaan van een damwand (3 dagen) en op 9 mei 2019 de sloop van twee waterkelders en het verwijderen van andere obstakels in de bodem voor het slaan van een damwand voor een liftput. De aanleiding voor het archeologisch onderzoek vormde de sloop van zeven woningen en de geplande nieuwbouw van een appartementencomplex met verdiepte parkeergarage. Bij de opgraving zijn meerdere percelen aan de Westerdijk en ook een perceel aan de Geldersesteeg onderzocht. De dijk is rond 1388 als inlaagdijk aangelegd. Deze oudste dijk bestaat uit veen en aan de landzijde liep een dijksloot. De dijk is meerdere malen verhoogd en verbreed. Rond 1525 is op de hoek van de Geldersteegsteeg en de dijk een verhoogde molenplaats gemaakt voor een standerdmolen. Deze heeft hier tot circa 1563 gestaan. Omstreeks diezelfde tijd is een eerste dijkhuis op de Westerdijk gebouwd. In de tweede helft van de 16de eeuw was hierin een leerlooier actief, met een werkplaats naast het huis. Hierbij werd rond 1574 een kalkput gemaakt. Op het erf werd veel afval gestort, zowel van de leerlooierij als huishoudelijk afval. Bijzonder zijn vooral brokken van zandstenen kerkelijke ornamenten en zandstenen mallen van een tinnengieter. De kalkrijke zandsteen werd door de leerlooier gebruikt in zijn kalkput. Op het perceel van de voormalige molenplaats is in deze tijd een afvalkuil gegraven met daarin het afval van een apotheker. Rond 1600 bouwde deze een klein huis aan de Geldersesteeg. Eind 16de eeuw verscheen een tweede dijkhuis op de Westerdijk. Beide huizen hebben diverse verbouwingen ondergaan en zijn pas in de 19de eeuw gesloopt. Bij de huizen is veel afval in aslagen en kuilen gevonden. Opmerkelijk zijn diverse luxueuze voorwerpen in een afvalstort uit de 18de of 19de eeuw. Meerdere percelen waren in handen van rijke inwoners in de stad, die hier stallen, koetshuizen of huurwoningen bezaten. Kennelijk gebruikten zij de erven om ook hun eigen afval te dumpen.</p>