De Balij te Nootdorp

In opdracht van de Dienst Landelijk Gebied (regio west) heeft ADC ArcheoProjecten een bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek uitgevoerd voor het plangebied De Balij te Nootdorp in de gemeente Pijnacker-Nootdorp. In het plangebied zullen waterpartijen en sloten worden aangelegd ten behoeve van het programma ‘Groenblauwe slinger’, een verbinding tussen het groene hart en Midden-Delfland. Verder zullen twee fietstunnels gerealiseerd worden. Het onderzoek was noodzakelijk om te bepalen of bij de voorgenomen activiteiten de kans bestaat dat archeologische resten in de ondergrond worden aangetast.Op de mariene afzettingen (Calais IV, tegenwoordig Laagpakket van Wormer binnen Naaldwijk Formatie) kunnen in theorie archeologische resten uit het Neolithicum voorkomen. Eventueel aanwezige organische resten en bot zullen door de boven het hoogste grondwaterpeil heersende relatief droge en zure bodemomstandigheden slecht zijn geconserveerd. Andere type indicatoren (aardwerk) zijn waarschijnlijk matig goed geconserveerd. Op grond van de afwezigheid van archeologische waarnemingen is echter de vraag in hoeverre de wadafzettingen geschikt waren voor bewoning. Als er bewoning plaats vond, dan moet deze op de oevers van de kreeksystemen gezocht worden. Dergelijke sites zijn echter zeer vondstarm. In geulen, waar het materiaal kon accumuleren, bestaat de grootste kans op het aantreffen van archeologische indicatoren. Als gevolg van het overheersende landgebruik, hoofdzakelijk weiland, zullen de kreekruggen vermoedelijk slechts oppervlakkig verstoord zijn. Ook op de AHN-beelden zijn de kreekruggen nog duidelijk te onderscheiden, waaruit blijkt dat het gebied niet of nauwelijks geëgaliseerd is.e Gezien de middeleeuwse verveningen en het feit dat het gebied pas in de 18e eeuw is drooggemalen, is de verwachting voor vindplaatsen uit de periode Bronstijd t/m de Late Middeleeuwen nihil en voor de Nieuwe tijd laag. De oude topografische kaarten hebben geen aanwijzingen opgeleverd voor de aanwezigheid van bebouwing in het plangebied. Dit geldt niet voor de ontginningsassen of polderlinten, die het gebied doorsnijden. In deze smalle, hoger gelegen stroken is het veen vermoedelijk niet geheel afgegraven. Ook kunnen deze zijn opgehoogd, omdat ze veelal een waterkerende functie kregen. In het zogenoemde restveen (Hollandveen Laagpakket binnen Nieuwkoop Formatie) kunnen jongere archeologische waarden, zoals ontginningssporen uit de Middeleeuwen, bewaard zijn gebleven. Langs de ontginningsassen is tot op heden de bebouwing geconcentreerd, zoals dit ook in de Middeleeuwen en Nieuwe tijd het geval was. Ophogingspakketten alsmede funderingsresten van woningen kunnen hier aangetroffen worden. Deze kunnen echter door aanleg en uitbreiding van infrastructuur, zoals wegcunetten en ingraven kabels en leidingen, en recentere bebouwing zijn verstoord.In overeenstemming met de AHN-beelden is in het plangebied een west-oost georiënteerde getijdekreek aangeboord. Deze manifesteert zich als fijnzandige afzettingen op een diepte van 40 tot 175 cm, die worden afgedekt door een kleipakket (Laagpakket van Wormer binnen Naaldwijk Formatie). Hoewel in het Neolithicum de oevers van kreken werden uitkozen voor bewoning, zijn hiervoor in de boringen geen aanwijzingen aangetroffen. In het noordelijk deel van het plangebied is sprake van veenkades (Oudeweg/Noordweg en Laakweg) en is het veen (Hollandveen Laagpakket binnen Nieuwkoop Formatie) niet of slechts gedeeltelijk afgegraven. Dit in tegenstelling tot het overige deel van het plangebied, waar het grootste deel van het pakket is omgewerkt en vergraven. Dit moet ook zeker het geval zijn ter plaatse van de spoorbaan en de gasleidingen. Het in de boringen aangetroffen vondstmateriaal is (sub)recent en heeft geen archeologische betekenis. Intacte archeologische sporen uit de periode Middeleeuwen en Nieuwe tijd zijn dan ook niet meer te verwachten. Gezien de afwezigheid van archeologische indicatoren wordt de kans op de aanwezigheid van archeologische resten in de niet onderzochte, buiten de getijdekreek gelegen delen gering geacht. ADC ArcheoProjecten adviseert daarom om in het plangebied geen aanvullend archeologisch onderzoek uit te voeren. Wat betreft de archeologie is er geen belemmering om het terrein vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Het is echter niet volledig uit te sluiten dat binnen het onderzochte gebied toch nog archeologische resten voorkomen. Het verdient daarom aanbeveling om de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht archeologische vondsten te melden bij het bevoegde overheid, zoals aangegeven in de Monumentenwet. Over deze aanbevelingen dient contact te worden opgenomen met de gemeente Pijnacker-Nootdorp.