Archeologisch bureauonderzoek Damsterdiep Noordzijde 6 te Ten Boer, gemeente Groningen (GR)

<p>Laagland Archeologie heeft in februari 2024 een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd op een terrein aan de Damsterdiep Noordzijde 6 te Ten Boer. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de sloop van de huidige bebouwing en de bouw van een nieuwe woonboerderij.</p><p>
Het onderzoek is uitgevoerd conform protocol SIKB KNA 4002. Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.</p><p>
Het plangebied ligt in het Fries-Gronings kleigebied. Rond 9000 voor Chr. is te zien dat zich ten oosten van het plangebied een oude riviergeul bevindt. Op de dekzanddieptekaart is te zien dat het dekzand zich bevindt tussen – 5 en -7 meter +NAP. Voor het plangebied zou dat neerkomen op circa 4 à 6 meter onder maaiveld. </p><p>Het dekzand is afgedekt door veen dat vervolgens is afgedekt door kwelderafzettingen. Zuidwestelijk – westelijk van het onderzoeksgebied ligt een getij-inversierug. Dit is een hogergelegen zone. Onder andere de oude kern van Ten Boer en een wierde is op deze inversierug gelegen. Het noordwestelijke onderzoeksgebied grenst aan een kwelderwal. Ook kwelderwallen vormen hogergelegen landschapselemenenten en ook hierop zijn wierden aangelegd. Op het AHN is te zien dat het plangebied in de buurt van de iets hoger liggende woonkern van ten Boer ligt. Ten noordoosten van het plangebied ligt een lager gelegen landschap. Deze laagten komen overeen met de afgravingen die op de geomorfologische kaart zijn weergegeven. Dit betreffen grondstofwinningsgebieden. </p><p>
In de omgeving van het plangebied zijn archeologische resten uit de IJzertijd – Nieuwe Tijd bekend. In historische tijden (vanaf circa 1832) werd het terrein omschreven als weiland. Het plangebied bleef onbebouwd tot 1920. Het grootste deel van de huidige bebouwing dateert van omstreeks dat jaar. Rond 1994 verschijnt een bijgebouw tegen de noordzijde van het plangebied.</p><p>
Op basis van het bureauonderzoek geldt een middelhoge verwachting voor de periode Paleolithicum – Vroeg-Neolithicum en een lage verwachting voor de periode Midden-Neolithicum – Nieuwe Tijd. De vondsten uit de Steentijd worden vanaf circa 4 m –mv of dieper verwacht. Resten uit deze periode zullen niet of nauwelijks worden aangetast door de herbouw. De toekomstige bebouwing zal worden gebouwd op dezelfde plek als de bestaande bebouwing. Dit zal de verstoring in het plangebied beperken. </p><p>
Vanwege de combinatie van de beperkte verstoring en de lage verwachting adviseren we geen vervolgonderzoek uit te voeren en het plangebied vrij te geven voor wat betreft het aspect archeologie.
Dit advies is in handen van de bevoegde overheid, de gemeente Groningen. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, mevr. F. Veenman (gemeentelijk archeoloog).</p>