AM24020 - Archeologisch bureauonderzoek Zonneweide te Poeldonk (gemeente Sint-Michielsgestel)

In de periode maart – april 2024 is door Aeres Milieu een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd aan de Zonneweide te Poeldonk (gemeente Sint-Michielsgestel).
Aanleiding voor het laten uitvoeren van dit archeologisch onderzoek betreft de aanvraag van een Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit (BOPA) ten behoeve van de aanleg van een nieuw zonnepark. Hiervoor zal tevens nieuwe groenvoorziening (boomaanplant, aanleg struwelen) worden gerealiseerd, een faunavriendelijk hekwerk worden aangelegd. Natuurvriendelijke oevers worden gerealiseerd langs de (bestaande) watergangen en zal een poel worden aangelegd in het centrale deel van het plangebied. Momenteel heeft het plangebied een agrarische bestemming. Om het planvoornemen uit te voeren dient het bestemmingsplan gewijzigd te worden. De diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend, maar uitgaande van de plaatsing van zonnepanelen, zal de bodem waarschijnlijk tot in het potentiële archeologische niveau worden verstoord, dat in dit gebied vanaf het maaiveld verwacht kan worden.
De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Sint-Michielsgestel (2009) in een zone met een lage archeologische verwachting. Voor deze verwachtingszone geldt een onderzoeksplicht bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 1 ha en dieper dan 50 cm beneden maaiveld. Volgens het Bestemmingsplan Buitengebied Sint-Michielsgestel (2013) geldt de gebiedsaanduiding Archeologische Verwachtingswaarde 2. Voor deze zone geldt een onderzoeksplicht bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 10.000 m2 en een verstoringsdiepte vanaf 50 cm beneden maaiveld.
Op basis van het bureauonderzoek kan worden gesteld dat het plangebied in een gradiëntzone ligt. Dit maakt het plangebied een aantrekkelijke vestigingslocatie ten tijde van de jager-verzamelaars. Er geldt voor het grootste deel van het plangebied een (middel)hoge verwachting voor de periode laat-paleolithicum – mesolithicum, ijzertijd - vroege middeleeuwen. In het noordelijk deel van het plangebied ligt een beekdalbodem. Voor dit deel van het plangebied geldt een middelhoge verwachting voor archeologische nederzettingsresten uit deze periode wel is er kans op off-site sporen. Het plangebied is tot op heden onbebouwd en is als bouwland of mogelijk als boomgaard in gebruik. Het plangebied zal relatief nat zijn geweest en niet geschikt voor permanente bebouwing. Voor de periode volle middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd geldt een lage archeologische verwachting.
Op basis van het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel en de weinige onderzoeksmeldingen in de directe omgeving van het plangebied wordt een archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht voor het hele plangebied. Dit kan plaatsvinden in de vorm van een verkennend booronderzoek om de intactheid van de bodem en de diepteligging van potentiële archeologische niveaus vast te stellen. Hiermee kan de ondergrond in kaart worden gebracht en de ouderdom (en dus de archeologische verwachting) worden toegespitst.
De resultaten van dit onderzoek dienen te worden getoetst door de bevoegde overheid (gemeente Sint-Michielsgestel), die op basis van het uitgebrachte advies een besluit zal nemen. Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat al bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen.
Het uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het inzichtelijk maken van de toestand van het aanwezige bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging dan wel vernietiging als gevolg van de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt.
Dit rapport is in april 2024 verstuurd naar de opdrachtgever om het ter goedkeuring voor te leggen aan de bevoegde overheid (gemeente Sint-Michielsgestel). Hier is nooit een reactie op ontvangen. Aangezien de tweejaarstermijn is verstreken, is besloten om dit rapport in Archis te uploaden zonder het selectiebesluit toe te voegen.