Plangebied Haarrijn, gemeenten Stichtse Vecht en Utrecht; archeologisch onderzoek: een archeologische begeleiding (protocol opgraven) Plangebied Haarrijn, gemeenten Stichtse Vecht en Utrecht; archeologisch onderzoek: een archeologische begeleiding (protocol opgraven)

<p>In opdracht van Roelofs Advies en Ontwerp BV (namens hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden) heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau in juni en juli 2013 een archeologische begeleiding protocol opgraven uitgevoerd in verband met de herinrichting van de Haarrijn in de gemeenten Stichtse Vecht en Utrecht. De archeologische begeleiding bestond uit het graven van acht putten haaks op de dijk langs de Haarrijn (dwarsdoorsneden).<br>In alle acht de dijkdoorsneden was een min of meer vergelijkbare opbouw te zien. Globaal gezien konden in de opbouw van de dijk vier pakketten (soms zandhoudende) klei worden herkend, soms met laagjes kachelslik of puinbanen ter versteviging. Onder de ophoogpakketten van de dijk is een natuurlijke ondergrond bestaande uit komafzettingen aanwezig (humeuze klei, kleiig veen en mineraalarm veen met hout- en rietresten). Uit de ophoogpakketten is aardewerk, bouwmateriaal, glas, metaal, natuursteen, bot en sintel verzameld. Het vondstmateriaal dateert uit de Late Middeleeuwen B (1250-1500 na Chr.) t/m de 20e eeuw. Daarnaast zijn de resten van een gedeeltelijk vergaan eikenhouten bootje (eind 19e of 20e eeuw) gevonden.<br>In vrijwel alle putten zijn in alle lagen van de dijk scherven en bakstenen aangetroffen uit de 19e en 20e eeuw, dus ook in de onderste pakketten. Een sluitende verklaring hiervoor is niet gevonden; mogelijk is dit materiaal deels vanuit de oever in de dijk gedrukt, zijn oudere fasen van de dijk door de eeuwen heen weggezakt in de onderliggende komafzettingen en is de dijk recentelijk aangevuld, of is de dijk in de 20e eeuw op de schop gegaan (bijvoorbeeld bij de aanleg van het nabijgelegen Amsterdam-Rijnkanaal, waar de Haarrijn op afwatert).<br>Behalve de ophogingspakketten zijn een recente greppel (met worteldoek), twee afwateringssloten en een houten paaltje gevonden. De ouderdom van de sloten en het paaltje is niet bekend. Ook is in put 1 mogelijk een ingestorte kademuur waargenomen (vermoedelijk uit de 19e eeuw).<br>Omdat bij de civieltechnische werkzaamheden ter hoogte van de voormalige Themater Molen enkele muurstructuren tevoorschijn kwamen, zijn deze - in feite buiten de begeleiding om - ingemeten en gedocumenteerd. Voor de omgang met deze muren is een Nota van Wijzigingen bij het PvE opgesteld en is een adviesdocument geschreven.<br>Hoewel de vondstspreiding er op duidt dat de stratigrafie van de dijk niet meer intact is, lijkt de laagopbouw (in duidelijke pakketten) wel degelijk onverstoord te zijn. Hier is geen eenduidige verklaring voor. Het is goed mogelijk dat een nader onderzoek naar de dijk hier meer duidelijkheid over kan geven. Daarom wordt aanbevolen archeologisch onderzoek uit te voeren indien ontwikkelingsplannen voor de dijk zelf of aangrenzende gebieden worden voorgenomen.</p>