Sint-Oedenrode. Heuvel en Kerkplein. Archeologische begeleiding

<p>In opdracht van de gemeente Sint-Oedenrode werden de rioleringswerkzaamheden op het Kerkplein en de Heuvel door BAAC bv archeologisch begeleid. Het plangebied ligt in het centrum van de gemeente Sint-Oedenrode, op een dekzandrug aan de rand van het rivierdal van de Dommel. Archeologisch onderzoek ten zuidoosten van het Kerkplein heeft resten van de burcht van de Heren van Rode aangetoond. Dit burchtterrein was door een gracht omgeven. Een van deze grachten loopt van noord naar zuid over het Kerkplein. Vanuit historisch oogpunt is van belang te vermelden dat voorheen aan de Heuvel woningen gestaan hebben. De Heuvel is een van de oude uitvalswegen vanaf het heuvelplein in zuidelijke richting. Doel van de archeologische begeleiding was het vaststellen en documenteren van de archeologische waarden. In het kader van de herinrichting werd riolering gelegd, huisaansluitingen gemaakt en opnieuw bestraat. Op het Kerkplein werd de riolering tot twee meter en in de Heuvel tot drie meter onder het maaiveld gelegd. Deze werkzaamheden werden archeologisch begeleid, waarbij op gezette tijden de bodemopbouw werd gedocumenteerd. Ook werden de aangetroffen muurresten vastgelegd. Het oostelijk deel van het Kerkplein vertoonde een in hoge mate verstoord bodemprofi el. Dit kan gerelateerd worden aan de bouw van de kerk en aanleg van het kerkplein. Ook in het westelijk deel waren vooral de bovenste lagen van het profiel verstoord. Dit kan aan de sloop van de oude huizen worden toegeschreven. Wel konden hier enkele fundamenten worden vastgesteld. Door de beperktheid van het onderzoek konden deze niet tot samenhangende structuren worden herleid. Deze fundamenten konden worden toegeschreven aan de bij de aanleg van het Kerkplein gesloopte bebouwing aan de Heuvel. Deze bebouwing kan aan de hand van de geringe vondsten in de 19e eeuw gedateerd worden. Van eventuele oudere voorgangers was geen spoor aanwezig. Met betrekking tot het grachtenstelsel kon in het midden van het Kerkplein de westelijke begrenzing van een gracht worden vastgesteld. Door de geringe diepgang van de rioleringssleuf kon alleen de jongere fase ervan worden gedocumenteerd. Dit leverde een einddatum op van 1800 na Chr. Deze gracht maakte onderdeel uit van het burchtterrein van de Heren van Rode. In de in de Heuvel gedocumenteerde bodemprofi elen was tussen 1,5 en 2 meter onder het maaiveld een compact houtlaag aanwezig. Deze bestond uit dwars gelegen takjes met een diameter tussen 2 - 5 cm, met incidenteel 8 - 10 cm. Deze houtlaag, met een dikte van circa 20 cm, volgde het natuurlijk reliëf. Op grond van vondsten moet deze rond 1300 na Chr. gedateerd worden. Deze houtlaag werd gezien als de eerste verharding van de Heuvel. Tot 1700 na Chr. werd dit straatniveau opgehoogd met een pakket van ruim een meter, waarin veel bouwpuin en slachtafval aanwezig was. Een duidelijk straatniveau kon hierin niet worden gedocumenteerd. Samenvattend luidt de conclusie dat met name de bovenste lagen van het Kerkplein een verstoord profi el opleveren. Op een dieper niveau kon de aanwezigheid van de gracht aangetoond worden. Bij bodemingrepen op het Kerkplein die dieper gaan dan 1,3 meter onder het maaiveld worden ook oudere bodemlagen aangesneden en verstoord. In de Heuvel werd het oudste straatniveau op 1300 na Chr. gedateerd. Dit ligt gemiddeld op 1,5 meter onder het maaiveld.</p>