Bureauonderzoek Carpoolplaats A15/N3 te Oud-Alblas, gemeente Molenlanden

<p>In oktober 2019 heeft Antea Group een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd in het kader van de aanleg van een tijdelijke carpoolplaats en een uitbreiding van het ruimtebeslag van de aansluiting Rijksweg A15, N214 en N3 in Oud-Alblas, gemeente Molenlanden.</p><p>Voor het plangebied hebben Rijkswaterstaat en de Provincie Zuid Holland reeds de AMZ-cyclus doorlopen met het uitvoeren van een bureauonderzoek en een verkennend booronderzoek, die beiden (voor het huidige plangebied) tot vrijgave van de dubbelbestemming archeologie concludeerden. Archeologisch onderzoek is daarmee niet meer noodzakelijk en alleen bepaling 5:10 uit de Erfgoedwet 2016 is van toepassing wanneer er tijdens de graafwerkzaamheden toevalsvondsten worden aangetroffen. De reeds uitgevoerde onderzoeken zijn dekkend voor het huidige plangebied en de voorgenomen herinrichting , maar deze zijn in een latere vaststelling van het bestemmingsplan (in 2015) door de gemeente niet benut. Daardoor geldt in afwijking van de bij de rapporten behorende selectiebesluiten nog steeds een planologische dubbelbestemming voor deze gebieden. Het toetsingskader hiervoor zijn de criteria van de gemeentelijke beleidskaart, zoals vertaald in de regelgeving bij het bestemmingsplan. </p><p>Voor het concrete plandeel ‘tijdelijke carpoolplaats’ heeft de opdrachtgever bij de gemeente verzocht om een tijdelijke bestemmingswijziging. In die procedure ziet de gemeente zich verplicht te toetsen aan het bestemmingsplan en met die achtergrond is een actualisatie van het archeologische onderzoek gevraagd in de vorm van een bureauonderzoek waarin naast een gespecificeerde archeologische verwachting een samenvatting en weging van de bestaande adviezen en selectiebesluiten zijn opgenomen. De opdrachtgever voldoet met onderhavig rapport aan dit gemeentelijk verzoek.</p><p>Archeologische verwachting<br>De archeologische verwachting van het gebied is sterk verbonden met de (verlande) Papendrecht stroomgordel en de bijbehorende oeverwallen en mogelijk tevens de crevasses. De Papendrecht stroomgordel was actief in de periode 2500 – 1700 BP (550 v. Chr. – 250 n. Chr.) en heeft archeologische resten uit de periode IJzertijd, Romeinse tijd en middeleeuwen opgeleverd. Bij eerdere onderzoeken in de omgeving is de top van de mogelijke (crevasse)geulafzettingen direct onder de bouwvoor respectievelijk vanaf 0,3 m-mv (ca. 1,9 m -NAP) aangetroffen. </p><p>De verwachting bestaat zeer specifiek uit een locatie gebonden gebruik (resulterend in brandplaatsen) uit de ijzertijd op de oeverwallen van het systeem. Ook op de (gerijpte) crevasseafzettingen kunnen resten van specifieke en kortstondige activiteiten worden verwacht. Op de (noordelijke) oeverwallen van het systeem lag in de Romeinse tijd één of meerdere nederzettingen. De neerslag van deze laatste bewoningsfase is behalve op de oeverwallen ook in de verlandde restgeul aan te treffen (bijv. afvaldumps of erosie).</p><p>Het vooronderzoek heeft aangetoond dat er in het plangebied geen verwachting is op bovenstaande complexen aangezien het plangebied vrijwel uitsluitend in de komafzettingen op veen ligt. Plaatselijk komen hierin crevasse-afzettingen voor, maar waar deze zijn aangetroffen in het vooronderzoek blijken deze nauwelijks in echte verhogingen te hebben geresulteerd, daarmee zijn ze ook niet gerijpt en vormden ze geen basis voor bewoning of andere activiteit. </p><p>Het uiterste noordwestelijke stukje (circa 10x10 m) van de geplande carpoolplaats ligt ter plaatse van de (zuidelijke) oeverzone van de Papendrechtstroomgordel. Dit gebied maakt deel uit van het onderzoeksgebied van de Betuweroute en is niet als archeologische vindplaats aangemerkt. Tijdens de aanleg van de Betuweroute en de spoortunnel zullen op dit terrein reeds bodemverstorende maatregelen zijn uitgevoerd. De restverwachting op hogere crevasse-afzettingen is derhalve laag en vervolgonderzoek wordt niet nodig geacht.</p>