มาตรการทางกฎหมายเพื่อควบคุมมลพิษจากหมอกควันข้ามแดนในภูมิภาคอาเซียน: กรณีศึกษาอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง

ปัญหามลพิษจากหมอกควันข้ามแดนในภูมิภาคอาเซียนเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งในทุก ๆ ปี ส่งผลกระทบต่อสุขภาพมนุษย์และสิ่งแวดล้อมอย่างยิ่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแถบอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้าโขงที่ปัญหากลับหนักขึ้นเรื่อย ๆ เป็นผลมาจากการเผาเพื่อการเกษตรกรรมอันเป็นกิจกรรมทางเศรษฐกิจหลักในอนุภูมิภาคประกอบกับสภาพทางภูมิศาสตร์และสภาวะการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโลกที่ตอกย้าให้ปัญหามีความรุนแรงยิ่งขึ้นแม้จะมีความตกลงอาเซียนว่าด้วยมลพิษจากหมอกควันข้ามแดนที่มีผลใช้บังคับมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 2003 พยายามเข้ามาจัดการปัญหากว่า 20 ปีแล้ว แต่จนกระทั่งปัจจุบันก็ไม่พบว่าปัญหามลพิษจากหมอกควันข้ามแดนได้ลดน้อยลง แสดงให้เห็นว่าความตกลงดังกล่าวอาจยังขาดประสิทธิภาพหรือกลไกทางกฎหมายบางประการที่สมควรได้รับการพัฒนาด้วยเหตุนี้จึงนามาซึ่งแนวทางในการพัฒนามาตรการเพื่อการปัญหาโดยการยกขึ้นเปรียบเทียบวิเคราะห์กับความตกลงที่ใช้แก้ปัญหามลพิษจากหมอกควันข้ามแดนในระดับภูมิภาคยุโรป กฎหมายต่างประเทศอย่างกฎหมายสิงคโปร์และประเทศบราซิล ตลอดจนกรอบอนุสัญญาระดับสากลว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศซึ่งมีความเกี่ยวโยงกับการจัดการมลพิษทางอากาศ เพื่อศึกษามาตรการทางกฎหมายตลอดจนกลไกในการบังคับให้ปฏิบัติตามพันธกรณี และเสนอแนวทางในการปรับปรุงพัฒนากฎหมายอย่างการปรับปรุงตัวบทกฎหมายที่ขาดกรอบความร่วมมือและการกาหนดผลผูกพันทางกฎหมายที่ชัดเจน และการจัดให้มีกลไกเพื่อการปฏิบัติตามความตกลง เพื่อการจัดการปัญหามลพิษจากหมอกควันข้ามแดนในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้าโขงที่มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น