Cirkelstructuur landgoed ‘Het Lankheet’, gemeente Haaksbergen. Een Inventariserend Veldonderzoek (IVO) door middel van boringen en een veldverkenning

<p>In opdracht van dhr E. Brinckman, namens Stichting Waterpark ‘Het Lankheet’, heeft Vestigia b.v. Archeologie & cultuurhistorie een Inventariserend Veldonderzoek (IVO) uitgevoerd op de locatie van de cirkelstructuur van het Landgoed ‘Het Lankheet’ in de gemeente Haaksbergen. Het betreft een op de AHN opvallende grote ronde cirkel met een doorsnede van 200 meter en een walbreedte van 50 meter. De opdrachtgever wil weten of de wal een archeologisch of aardkundig verschijnsel is. Het IVO omvat een beknopt bureauonderzoek, een booronderzoek en een veldinspectie. Het terrein is en blijft natuurgebied.</p><p>Het plangebied ‘Het Lankheet’ ligt volgens de IKAW-kaart in een gebied met een middelhoge verwachting op archeologische waarden. Dit wordt op dit moment nog niet ondersteund door ARCHIS-waarnemingen en de archeologische monumentenlijst. Binnen dit middelhoog gewaardeerde gebied ontbreken archeologische of cultuurhistorische waarden. Ook binnen een straal van 1 km zijn zij schaars. De vondstmeldingen betreffen prehistorisch vuurstenen werktuigen en een grafveld uit de Late-Bronstijd tot de Vroege-IJzertijd.</p><p>Het antwoord op de vragen die het uitgangspunt van het booronderzoek vormden, luidt als volgt:<br>1 Heeft de cirkel een natuurlijke of antropogene oorsprong?<br>De cirkel heeft een natuurlijke oorsprong. Menselijk ingrijpen door beplanting om verstuiving tegen te gaan heeft waarschijnlijk alleen indirect de vorming van sommige delen van de stuifwal beïnvloedt. Aanwijzingen voor menselijke aanwezigheid gedurende de prehistorie of de Middeleeuwen in de vorm van aardewerkscherven; metalen, glazen of objecten van organisch materiaal; menselijk of dierlijk botmateriaal; houtskoolresten, enz., ontbraken. Ook aanwijzingen voor agrarische activiteiten ontbraken. In een enkele boring was een wat dikkere en humeuzere laag aanwezig; Deze is echter niet door landbouwactiviteiten gevormd, maar is een stuifzanddek dat voor een groter deel dan in andere boringen uit de humushoudende bovenlaag uit de omgeving is opgebouwd. Het loodzand, de uitspoelingshorizont, wijkt niet af van de omgeving en er is een scherpe scheiding met de ondergrond.</p><p>2 Wat is de geogenese van de wal?<br>Het proces dat ten grondslag ligt aan de vorming van de cirkelstructuur is verstuiving. Het centrale en noordoostelijke deel van het gebied maken deel uit van een stelsel van paraboolduinen met een (westzuid)west- oostnoord)oostelijke richting. De noordwestzijde en de zuidzijde zijn zeer waarschijnlijk door zandvang in perceelscheidingen tot ontwikkeling gekomen.</p><p>3 Wat is de datering van het cirkelvormige lichaam?<br>De vorming van de paraboolduinen is moeilijk exact te dateren. Globaal gezien kunnen ze vanaf 4500 BP gevormd zijn. In ‘Het Lankheet’ zijn de duinen waarschijnlijk in de Late-Middeleeuwen en de Nieuwe tijd tot stand gekomen.</p>