Buitenpost, Voorstraat, Gemeente Achtkarspelen (Fr.). Waarderend Veldonderzoek Proefsleuven.

<p>Ten noorden van de Voorstraat in het centrum van Buitenpost, gemeente Achtkarspelen, provincie Fryslân) is nieuwbouw van een supermarkt gepland. Het plangebied heeft een grootte van circa 0,5 hectare. De graafwerkzaamheden kunnen archeologische waarden verstoren. In 2015 is door RAAP bv een bureau- en booronderzoek uitgevoerd (Veenstra 2015). Hieruit bleek dat zich in het plangebied resten zouden kunnen bevinden van de zeventiende eeuwse Jeltingastate met mogelijk een oudere voorganger uit de middeleeuwen. Ook is sprake van historisch bekende bebouwing (en bijbehorende erven) die vermoedelijk eveneens terug kunnen gaan tot de zeventiende eeuw of eerder. Vanwege de hoge verwachting voor de periode middeleeuwen en nieuwe tijd is een archeologisch proefsleuvenonderzoek aanbevolen om te bepalen of sprake is van behoudenswaardige archeologische resten. In 2015 is eveneens door RAAP bv een Programma van Eisen (Ten Anscher 2015; goedgekeurd door de bevoegde overheid). Het voorliggend onderzoek is uitgevoerd op basis van dat PvE.<br>Het veldwerk voor het proefsleuvenonderzoek is uitgevoerd op 7 en 22 april 2016. Er zijn drie proefsleuven aangelegd, in totaal circa 270 m2 van het circa 1.670 m2 grote onderzoeksgebied (circa 16 procent van het onderzoeksgebied). <br>Er zijn geen resten gevonden van de zeventiende eeuwse Jeltingastate (de<br>omgrachting of het binnenterrein). Tijdens het onderzoek is een sloot aangetroffen, waar vijftiende en zestiende eeuws aardewerk in is gevonden, maar ook beduidend jonger aardewerk. Grond uit de directe omgeving is gebruikt om de sloot te dichten, waardoor materiaal dat mogelijk afkomstig is van de state en mogelijk diens voorganger met jonger materiaal is vermengd. De enige oude sporen die zijn aangetroffen, zijn een verkleuring en een smalle greppel in de noordwesthoek van het onderzoeksgebied. Deze bleken in doorsnede ondiep te zijn. Mogelijk hebben de verkleuring en het greppeltje iets met de verwachte laatmiddeleeuwse voorganger van de state te maken.<br>Van de achtererven van de negentiende en twintigste eeuwse bebouwing aan de Voorstraat zijn alleen twee sloten en twee stukken dwarssloot opgegraven. De oostelijke sloot is in de twintigste eeuw gedempt en de westelijke sloot waarschijnlijk aan het eind van de negentiende of begin twintigste eeuw. <br>Naar aanleiding van de gevonden archeologische waarden is een scoretabel voor de waardering van de vindplaats opgesteld (Tabel 2). Op basis van deze scoretabel is vastgesteld dat de vindplaats niet behoudenswaardig is. Gezien de lichte sporen- en vondstdichtheid, de vele verstoringen, de ondiepe zuivere sporen en de minimale ingrepen ten behoeve van de nieuwbouw adviseren wij om geen archeologisch vervolgonderzoek uit te laten voeren en het gebied vrij te geven. Dit geldt voor de onderzoekslocatie en niet voor de rest van het plangebied (zie Figuur 2). Voor de rest van het plangebied geldt dat ingrepen niet dieper mogen dan 40 centimeter onder het huidige maaiveld.</p>